برای مشاهده نمونه کارها و اخبار کلینیک ما را در اینستاگرام دنبال کنید
همه چیز درباره انواع کم شنوایی و درجات آن 

همه چیز درباره انواع کم شنوایی و درجات آن 

انواع کم شنوایی

کم‌ شنوایی همیشه به یک شکل ایجاد نمی‌ شود و بسته به محل و نوع آسیب در مسیر شنوایی، می‌ تواند علائم، شدت و روش درمان متفاوتی داشته باشد. شناخت انواع کم شنوایی به شما کمک می‌ کند بهتر متوجه شوید مشکل شنوایی از کجا ناشی شده و برای تشخیص و درمان آن چه اقداماتی لازم است.

کم‌شنوایی فقط یک نوع ندارد! بسته به محل اختلال، شدت و الگوی افت شنوایی، انواع کم شنوایی می‌ توانند تفاوت زیادی با یکدیگر داشته باشند.
🔹 از نظر نوع: انتقالی، حسی‌ عصبی، مختلط، مرکزی و ANSD
🔹 از نظر شدت: خفیف، متوسط، متوسط تا شدید، شدید و عمیق
🔹 از نظر الگو: یک‌ طرفه، دو طرفه، متقارن، نامتقارن، پیش‌ رونده یا ناگهانی
🔹 یک نوع متفاوت: کم‌ شنوایی پنهان؛ وقتی آدیومتری طبیعی است اما درک گفتار، به‌ خصوص در محیط شلوغ، دشوار می‌ شود.

در ادامه می‌ بینید هر نوع کم‌ شنوایی چه علتی دارد، چه علائمی ایجاد می‌ کند، چگونه تشخیص داده می‌ شود و چه روش‌ هایی برای درمان یا توان‌ بخشی آن وجود دارد. همچنین درباره درجه‌ بندی کم‌ شنوایی بر اساس دسی‌بل و انتخاب سمعک متناسب با هر وضعیت صحبت می‌ کنیم.

کم‌ شنوایی چیست و چرا شناخت «نوع» آن اهمیت دارد؟

کم‌ شنوایی به وضعیتی گفته می‌ شود که فرد در شنیدن یا درک صداها نسبت به حالت طبیعی با مشکل مواجه می‌ شود. این مشکل ممکن است موقتی یا دائمی، خفیف یا عمیق و محدود به یک گوش یا هر دو گوش باشد. اما نکته مهم این است که همه افرادی که کاهش شنوایی دارند، به یک نوع مشکل مبتلا نیستند. برای مثال، در بعضی افراد مانعی در گوش خارجی یا میانی اجازه نمی‌ دهد صدا به‌ درستی به گوش داخلی برسد؛ در حالی که در برخی دیگر، آسیب به حلزون گوش یا مسیرهای عصبی شنوایی باعث اختلال در دریافت و پردازش صدا می‌ شود.

به همین دلیل، تشخیص نوع کم‌ شنوایی فقط برای نام‌ گذاری مشکل اهمیت ندارد؛ بلکه می‌ تواند مسیر بررسی علت کم شنوایی، انتخاب روش درمان و در صورت نیاز، انتخاب سمعک یا سایر وسایل کمک‌ شنوایی را مشخص کند.

مسیر شنیدن صدا در گوش؛ پایه‌ ای برای فهم تفاوت انواع کم‌ شنوایی

برای درک تفاوت میان انواع کم شنوایی، ابتدا باید بدانیم صدا چه مسیری را در سیستم شنوایی طی می‌ کند. امواج صوتی ابتدا وارد گوش خارجی می‌ شوند و از طریق مجرای گوش به پرده گوش می‌ رسند. لرزش پرده گوش سپس به استخوانچه‌ های کوچک موجود در گوش میانی منتقل می‌ شود. این استخوانچه‌ ها صدا را تقویت کرده و آن را به گوش داخلی می‌ رسانند.

در گوش داخلی، ساختاری به نام حلزون گوش، ارتعاشات مکانیکی را به پیام‌ های عصبی تبدیل می‌ کند. در نهایت، این پیام‌ ها از طریق عصب شنوایی به مغز می‌ رسند تا مغز بتواند آن‌ ها را پردازش و به‌ عنوان صدا تفسیر کند.

بنابراین، اختلال در هر بخش از این مسیر می‌ تواند الگوی متفاوتی از کاهش شنوایی ایجاد کند. به‌ طور کلی، مشکل در انتقال صدا از گوش خارجی یا میانی با کم شنوایی انتقالی ارتباط دارد، آسیب به حلزون یا عصب شنوایی معمولا باعث کم شنوایی حسی عصبی می‌ شود و در برخی شرایط نیز ترکیبی از این دو یا اختلال در مسیرهای پردازش عصبی شنوایی دیده می‌ شود.

بیشتر بخوانید : برای پیشگیری از کم شنوایی چه اقداماتی لازم است ؟

تصور شماتیک از مسیر شنیدن صدا در گوش

سه محور اصلی طبقه‌ بندی کم‌ شنوایی: نوع، درجه و الگو

وقتی صحبت از انواع کم شنوایی می‌ شود، بسیاری از افراد تصور می‌ کنند منظور فقط نام‌ هایی مانند کم‌ شنوایی انتقالی یا حسی‌ عصبی است. در ارزیابی تخصصی شنوایی، اما کم‌ شنوایی را می‌ توان از چند زاویه بررسی کرد و سه مفهوم نوع، درجه و الگوی کم‌ شنوایی اهمیت ویژه‌ای دارند.

این سه مفهوم به یک سوال واحد پاسخ نمی‌ دهند. ممکن است دو نفر هر دو کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی داشته باشند، اما شدت کاهش شنوایی آن‌ ها کاملا متفاوت باشد یا یکی از آن‌ ها فقط در یک گوش دچار مشکل شده باشد. به همین دلیل، بررسی این سه محور در کنار هم تصویر دقیق‌ تری از وضعیت شنوایی فرد ارائه می‌ دهد.

ویزیت و مشاوره تخصصی سمعک

اول یک جلسه شنوایی سنجی انجام دهید بعد درباره خرید سمعک با هم صحبت می کنیم.

نوع، درجه، الگو؛ چرا این سه با هم اشتباه گرفته می‌ شوند؟

نوع کم‌ شنوایی مشخص می‌ کند که مشکل اصلی در کدام بخش از سیستم شنوایی قرار دارد. برای مثال، کم‌ شنوایی ممکن است انتقالی، حسی‌ عصبی یا مختلط باشد. در برخی دسته‌ بندی‌ ها، اختلالات مربوط به پردازش مرکزی یا اختلال طیف نوروپاتی شنوایی نیز به‌ صورت جداگانه بررسی می‌ شوند.

درجه یا شدت کم‌ شنوایی نشان می‌ دهد میزان کاهش شنوایی چقدر است. این موضوع معمولا بر اساس نتایج ادیومتری یا تست شنوایی‌ سنجی و آستانه‌ های شنوایی بر حسب دسی‌بل ارزیابی می‌ شود. کم‌ شنوایی می‌ تواند از خفیف تا عمیق متغیر باشد.

الگوی کم‌شنوایی نیز به شکل توزیع مشکل شنوایی اشاره دارد؛ برای مثال، کم‌ شنوایی ممکن است یک‌ طرفه یا دو طرفه، متقارن یا نامتقارن، پایدار یا پیش‌ رونده و حتی ناگهانی باشد. همچنین شکل افت شنوایی در فرکانس‌ های مختلف نیز می‌ تواند اطلاعات مهمی درباره وضعیت سیستم شنوایی ارائه دهد.

به عبارت دیگر، این سه محور به سه سوال متفاوت پاسخ می‌ دهند:

  • نوع: مشکل شنوایی از کجا ناشی می‌ شود؟
  • درجه: میزان کاهش شنوایی چقدر است؟
  • الگو: کاهش شنوایی چگونه و در چه شرایطی بروز کرده است؟
پزشک در حال توضیح نوع و الگو کم شنوایی

بیشتر بخوانید : هایپراکوزیس یا اختلال پرشنوایی چیست ؟

چرا این تفکیک برای انتخاب درمان و سمعک حیاتی است؟

دانستن اینکه فرد صرفا «کم‌ شنوا» است، برای تصمیم‌ گیری درمانی کافی نیست. ابتدا باید مشخص شود چه نوع کم‌ شنوایی وجود دارد، شدت آن چقدر است و کاهش شنوایی چه الگویی دارد.

برای مثال، در کم‌ شنوایی انتقالی ممکن است درمان علت زمینه‌ای، مانند رفع جرم گوش، درمان عفونت یا اصلاح برخی مشکلات گوش میانی، باعث بهبود شنوایی شود. در مقابل، کم‌ شنوایی حسی عصبی معمولا به آسیب سلول‌ های حسی حلزون یا مسیر عصبی مربوط است و در بسیاری از موارد، کاهش شنوایی ایجاد شده دائمی است؛ بنابراین ممکن است استفاده از سمعک یا سایر روش‌ های توان‌ بخشی شنوایی مطرح شود.

شدت کم‌ شنوایی نیز در انتخاب و تنظیم وسایل کمک‌ شنوایی اهمیت زیادی دارد. علاوه بر این، یک‌ طرفه یا دو طرفه بودن مشکل، تقارن بین دو گوش و شکل افت شنوایی در فرکانس‌ های مختلف می‌ تواند بر تصمیم‌ گیری متخصص اثر بگذارد.

به همین دلیل، پاسخ دقیق به این سوال که «چگونه بفهمیم چه نوع کم شنوایی داریم؟» معمولا تنها با حدس زدن بر اساس علائم ممکن نیست و به بررسی تخصصی و انجام تست‌ های مناسب شنوایی نیاز دارد. در بخش‌ های بعدی، هر یک از انواع کم شنوایی را به‌ صورت جداگانه بررسی می‌ کنیم تا تفاوت آن‌ ها از نظر علت، علائم و مسیر درمان روشن‌ تر شود.

بیشتر بخوانید : کم شنوایی در فرکانش پایین چگونه است ؟

کم‌ شنوایی انتقالی (هدایتی)

کم شنوایی انتقالی یا هدایتی زمانی رخ می‌ دهد که انتقال طبیعی صدا از گوش خارجی یا گوش میانی به گوش داخلی با اختلال مواجه شود. در این حالت، ممکن است ساختارهای مربوط به دریافت و انتقال صدا سالم نباشند یا عاملی مانند انسداد و التهاب، مانع رسیدن موثر امواج صوتی به حلزون گوش شود.

نکته مهم این است که در بسیاری از موارد، منشا مشکل در این نوع کم‌ شنوایی قابل شناسایی و درمان است؛ به همین دلیل، تشخیص دقیق علت می‌ تواند نقش مهمی در بهبود شنوایی داشته باشد.

تصویر اینفوگرافیک از کم شنوایی انتقالی هدایتی

علل شایع کم‌ شنوایی انتقالی

علت کم شنوایی انتقالی می‌ تواند از یک مشکل ساده و موقتی تا برخی بیماری‌ ها یا اختلالات ساختاری گوش متفاوت باشد. از جمله علل شایع می‌ توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تجمع جرم گوش: تجمع بیش از حد جرم می‌ تواند مجرای گوش را مسدود کرده و مانع عبور طبیعی صدا شود.
  • عفونت گوش خارجی یا میانی: التهاب و عفونت می‌ تواند باعث تورم، ترشح یا اختلال در عملکرد بخش‌ های مختلف گوش شود.
  • وجود مایع در گوش میانی: تجمع مایع پشت پرده گوش، به‌ ویژه پس از عفونت یا در اثر اختلال عملکرد شیپور استاش، می‌ تواند حرکت طبیعی پرده و استخوانچه‌ ها را محدود کند.
  • پارگی پرده گوش: آسیب یا سوراخ شدن پرده گوش ممکن است انتقال صدا را مختل کند.
  • اختلال در استخوانچه‌ های گوش میانی: مشکلاتی مانند آسیب، چسبندگی یا محدود شدن حرکت استخوانچه‌ ها نیز می‌ توانند در ایجاد کم‌ شنوایی انتقالی نقش داشته باشند.
  • برخی ناهنجاری‌ های مادرزادی: تغییرات ساختاری در گوش خارجی یا میانی نیز ممکن است از بدو تولد باعث اختلال در انتقال صدا شوند.

شدت کاهش شنوایی در این نوع به علت زمینه‌ای بستگی دارد. برای مثال، تجمع جرم گوش می‌ تواند یک افت شنوایی موقتی ایجاد کند، در حالی که مشکلات ساختاری یا بیماری‌ های مزمن گوش ممکن است به بررسی و درمان تخصصی‌ تری نیاز داشته باشند.

بیشتر بخوانید : کم شنوایی در فرکانس بالا چیست ؟

علائم و نشانه‌ های اختصاصی کم‌ شنوایی انتقالی

فرد مبتلا به کم‌ شنوایی انتقالی معمولا احساس می‌ کند صداها ضعیف‌ تر یا دورتر از حالت معمول شنیده می‌ شوند؛ گویی مانعی جلوی رسیدن صدا به گوش قرار گرفته است. البته علائم دقیق به علت ایجاد کننده مشکل بستگی دارد. برخی از علائم کم شنوایی انتقالی عبارتند از:

  • شنیدن ضعیف یا خفه شدن صداها
  • احساس گرفتگی یا پری در گوش
  • نیاز به بلندتر کردن صدای تلویزیون یا تلفن
  • دشواری در شنیدن گفت‌وگوها، به‌ خصوص زمانی که شدت صدای گوینده پایین است
  • احساس فشار در گوش
  • درد، ترشح یا علائم التهاب در صورت وجود عفونت
  • تغییر ناگهانی یا تدریجی شنوایی، بسته به علت زمینه‌ای

برخلاف برخی انواع کم‌ شنوایی، مشکل اصلی در این حالت معمولا کاهش میزان صدایی است که به گوش داخلی می‌ رسد، نه لزوما اختلال در پردازش آن. با این حال، تنها بر اساس علائم نمی‌ توان تشخیص قطعی داد و برای تشخیص نوع کم شنوایی، معاینه گوش و انجام تست‌ های شنوایی‌ سنجی اهمیت دارد.

نشانه‌ های اختصاصی کم‌ شنوایی انتقالی

آیا کم‌ شنوایی انتقالی با دارو، جراحی یا سمعک استخوانی قابل درمان است؟

در پاسخ به این سوال باید گفت که کم‌ شنوایی انتقالی در بسیاری از موارد قابل درمان یا بهبود است، اما روش درمان کاملا به علت آن بستگی دارد. اگر مشکل ناشی از تجمع جرم گوش باشد، شست و شوی گوش توسط فرد متخصص می‌ تواند شنوایی را بهبود دهد. در صورت وجود عفونت یا التهاب، ممکن است درمان دارویی یا سایر اقدامات پزشکی لازم باشد. برخی مشکلات مربوط به پرده گوش یا استخوانچه‌ های گوش میانی نیز ممکن است با روش‌ های جراحی درمان شوند.

با این حال، در شرایطی که درمان پزشکی یا جراحی نتواند شنوایی را به میزان کافی بهبود دهد یا فرد به دلایل خاصی گزینه مناسبی برای این درمان‌ ها نباشد، استفاده از وسایل کمک‌ شنوایی می‌ تواند مطرح شود. یکی از این گزینه‌ ها، سمعک‌ های استخوانی هستند که در شرایط مناسب می‌ توانند صدا را از مسیر استخوان به سیستم شنوایی منتقل کنند و نیاز به ارزیابی دقیق توسط متخصص دارند.

بنابراین، در کم‌ شنوایی انتقالی نمی‌ توان یک روش درمان را برای همه افراد توصیه کرد. ابتدا باید علت اصلی مشخص شود تا مناسب‌ ترین مسیر درمان یا توان‌ بخشی انتخاب شود.

کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی (سنسوری‌ نورال)

کم شنوایی حسی عصبی یا سنسوری‌ نورال زمانی ایجاد می‌ شود که ساختارهای حسی گوش داخلی، به‌ ویژه سلول‌ های مویی حلزون گوش، یا بخش‌ هایی از مسیر عصب شنوایی دچار آسیب شوند. این نوع، یکی از شایع‌ ترین انواع کم شنوایی به شمار می‌ رود و می‌ تواند یک یا هر دو گوش را درگیر کند.

برخلاف کم‌ شنوایی انتقالی که اغلب به اختلال در مسیر انتقال صدا مربوط است، در کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی ممکن است صدا به گوش داخلی برسد، اما تبدیل و انتقال دقیق اطلاعات صوتی به مغز با مشکل مواجه شود. به همین دلیل، بعضی افراد علاوه بر کاهش بلندی صدا، از نامفهوم بودن گفتار به‌ ویژه در محیط‌ های شلوغ شکایت دارند. 

علل کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی؛ از افزایش سن تا سروصدای شدید

علت کم شنوایی حسی عصبی می‌ تواند مادرزادی یا اکتسابی باشد. برخی از مهم‌ ترین عوامل عبارتند از:

  • افزایش سن: با بالا رفتن سن، تغییرات تدریجی در ساختارهای گوش داخلی می‌ تواند باعث کاهش شنوایی شود.
  • قرار گرفتن در معرض صدای بلند: مواجهه طولانی‌ مدت یا شدید با سروصدا می‌ تواند به ساختارهای حساس حلزون گوش آسیب برساند.
  • عوامل ژنتیکی: برخی انواع کاهش شنوایی به زمینه‌ های ارثی یا تغییرات ژنتیکی مرتبط هستند.
  • برخی داروهای اتوتوکسیک: بعضی داروها می‌ توانند در شرایط خاص بر عملکرد گوش داخلی یا سیستم شنوایی اثر منفی داشته باشند.
  • بیماری‌ ها و عفونت‌ ها: برخی بیماری‌ ها یا عفونت‌ ها نیز ممکن است به گوش داخلی یا مسیر عصبی شنوایی آسیب برسانند.
  • آسیب‌ های سر یا گوش: در بعضی موارد، ضربه می‌ تواند با اختلال در عملکرد سیستم شنوایی همراه باشد.

نوع و میزان آسیب در افراد مختلف یکسان نیست. به همین دلیل، علائم و درجه کم‌ شنوایی نیز می‌ تواند از یک افت خفیف در بعضی فرکانس‌ ها تا کاهش شدید یا عمیق شنوایی متفاوت باشد.

خانمی در حال زیاد کردن صدای تلویزیون

چرا کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی معمولا دائمی است؟

یکی از مهم‌ ترین تفاوت‌ های کم‌ شنوایی انتقالی و حسی‌ عصبی به محل آسیب مربوط می‌ شود. در کم‌ شنوایی انتقالی، گاهی عامل ایجاد کننده مشکل قابل برطرف شدن است؛ اما در کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی، آسیب اغلب به سلول‌ های حسی ظریف حلزون گوش یا مسیرهای عصبی شنوایی وارد شده است. این سلول‌ های تخصصی در انسان توانایی بازسازی کامل پس از آسیب را ندارند. به همین دلیل، در بسیاری از موارد، کاهش شنوایی ایجاد شده دائمی است و درمان به معنای بازگرداندن کامل شنوایی طبیعی نیست.

البته دائمی بودن کم‌ شنوایی به این معنا نیست که هیچ راهی برای کمک به فرد وجود ندارد. بسته به علت، شدت و الگوی افت شنوایی، ممکن است روش‌ هایی مانند سمعک یا کاشت حلزون گوش و برنامه‌ های توان‌ بخشی شنوایی به بهبود دسترسی فرد به صدا و درک گفتار کمک کنند.

بنابراین، در پاسخ به این سوال که «کم شنوایی حسی عصبی قابل درمان است یا نه؟» باید گفت که در بسیاری از موارد، آسیب ایجاد شده قابل برگشت کامل نیست؛ اما با تشخیص به‌ موقع و انتخاب روش مناسب، می‌ توان توانایی شنیدن و کیفیت ارتباط فرد را تا حد قابل توجهی بهبود داد.

کم‌ شنوایی ناگهانی حسی‌ عصبی (SSNHL)؛ یک اورژانس شنوایی

یکی از وضعیت‌ های مهم در حوزه شنوایی، کم‌ شنوایی ناگهانی حسی‌ عصبی یا Sudden Sensorineural Hearing Loss (SSNHL) است. در این حالت، کاهش شنوایی به‌ صورت ناگهانی یا طی مدت کوتاهی رخ می‌ دهد و ممکن است فرد هنگام بیدار شدن از خواب یا در طول روز متوجه افت محسوس شنوایی در یک گوش شود.

این وضعیت گاهی با علائمی مانند وزوز گوش یا احساس پری در گوش همراه است و ممکن است فرد آن را با گرفتگی ساده گوش یا تجمع جرم اشتباه بگیرد. اما کاهش ناگهانی شنوایی، به‌ خصوص در یک گوش، نباید خودسرانه به جرم گوش نسبت داده شود.

کاهش ناگهانی شنوایی نیازمند ارزیابی فوری پزشکی و شنوایی‌ شناسی است، زیرا زمان مراجعه می‌ تواند در بررسی علت و شروع درمان اهمیت داشته باشد. اگر فرد دچار افت ناگهانی شنوایی شده است، باید در سریع‌ ترین زمان ممکن برای ارزیابی تخصصی اقدام کند.

تصویر یک مرد که در حال توضیح کم مشکل شنوایی خود به شنوایی شناس است

کم‌ شنوایی مختلط (آمیخته)

کم شنوایی مختلط یا آمیخته زمانی رخ می‌ دهد که فرد به‌ طور هم‌ زمان دچار کم‌ شنوایی انتقالی و کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی باشد. به بیان ساده، در این وضعیت هم انتقال صدا در گوش خارجی یا میانی با مشکل مواجه است و هم بخشی از سیستم حسی یا عصبی شنوایی آسیب دیده است.

برای مثال، ممکن است فردی از قبل به دلیل افزایش سن یا قرار گرفتن طولانی‌ مدت در معرض سروصدا دچار کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی باشد و سپس به علت عفونت گوش میانی یا تجمع مایع، یک مشکل انتقالی نیز به وضعیت او اضافه شود. در چنین شرایطی، نتیجه ارزیابی شنوایی می‌ تواند ترکیبی از هر دو نوع اختلال را نشان دهد.

چگونه کم شنوایی آمیخته ایجاد می شود؟

کم‌ شنوایی مختلط زمانی شکل می‌ گیرد که دو بخش متفاوت از مسیر شنوایی به‌ طور هم‌ زمان درگیر شوند. بخش اول مربوط به گوش خارجی یا میانی است که وظیفه انتقال صدا را بر عهده دارد و بخش دوم به گوش داخلی یا مسیر عصب شنوایی مربوط می‌ شود. برخی شرایطی که می‌ توانند در ایجاد این نوع از انواع کم شنوایی نقش داشته باشند عبارتند از:

  • وجود یک کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی زمینه‌ای همراه با عفونت یا تجمع مایع در گوش میانی
  • آسیب هم‌ زمان به ساختارهای گوش میانی و گوش داخلی
  • برخی بیماری‌ های مزمن گوش که می‌ توانند به مرور بیش از یک بخش از سیستم شنوایی را درگیر کنند
  • بعضی مشکلات مادرزادی یا ساختاری که چند بخش از مسیر شنوایی را تحت تأثیر قرار می‌ دهند

علائم، تشخیص و درمان کم شنوایی مختلط

علائم کم‌ شنوایی مختلط نیز می‌ تواند ترکیبی از نشانه‌ های دو نوع دیگر باشد. فرد ممکن است علاوه بر شنیدن ضعیف‌ تر صداها، در تشخیص و درک گفتار نیز مشکل داشته باشد. با این حال، شدت و شکل علائم در همه افراد یکسان نیست.

تشخیص این نوع کم‌ شنوایی معمولا بر اساس مجموعه‌ای از ارزیابی‌ ها انجام می‌ شود. ادیومتری، بررسی هدایت هوایی و استخوانی و معاینه تخصصی گوش می‌ توانند به مشخص شدن محل یا محل‌ های درگیری کمک کنند.

درمان نیز به این بستگی دارد که کدام بخش از مشکل قابل درمان باشد. ممکن است ابتدا عامل انتقالی، مانند بیماری یا اختلال موجود در گوش میانی، درمان شود و سپس برای بخش باقیمانده کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی از روش‌ های توان‌ بخشی مانند سمعک استفاده شود. بنابراین، انتخاب درمان برای کم‌ شنوایی مختلط معمولا به یک ارزیابی فردی و دقیق نیاز دارد.

علائم، تشخیص و درمان کم شنوایی مختلط

کم‌ شنوایی مرکزی و اختلال طیف نوروپاتی شنوایی (ANSD)

همه مشکلات شنوایی صرفا به پرده گوش، استخوانچه‌ ها یا سلول‌ های حسی حلزون محدود نمی‌ شوند. در برخی افراد، صدا ممکن است تا حد زیادی به گوش داخلی برسد و حتی اطلاعات شنوایی تولید شود، اما در مسیر انتقال یا پردازش این اطلاعات در سیستم عصبی مشکلی وجود داشته باشد.

در این میان، دو مفهوم کم‌ شنوایی یا اختلالات شنوایی مرکزی و اختلال طیف نوروپاتی شنوایی اهمیت دارند. این دو مفهوم یکسان نیستند و محل بروز اختلال و نحوه تاثیر آن‌ ها بر شنوایی تفاوت دارد.

تفاوت کم‌ شنوایی مرکزی با سایر انواع؛ وقتی مشکل اصلی در پردازش مغز است

در کم‌ شنوایی انتقالی، مشکل عمدتا در عبور صدا از گوش خارجی یا میانی قرار دارد و در کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی، گوش داخلی یا عصب شنوایی درگیر می‌ شود. اما در اختلالات شنوایی مرکزی، مساله بیشتر به نحوه پردازش و تفسیر اطلاعات صوتی در مسیرهای مرکزی دستگاه عصبی و مغز مربوط است.

به همین دلیل، ممکن است بعضی افراد توانایی شنیدن صدا را داشته باشند، اما در فهم و پردازش آنچه می‌ شنوند دچار مشکل شوند. این وضعیت می‌ تواند هنگام شنیدن گفتار در محیط‌ های شلوغ، دنبال کردن مکالمات پیچیده یا تشخیص تفاوت میان صداهای مشابه خود را نشان دهد.

البته اصطلاح «کم‌ شنوایی مرکزی» نباید به‌ صورت ساده با همه مشکلات پردازش شنیداری یکسان در نظر گرفته شود. برخی اختلالات پردازش شنوایی مرکزی ممکن است در شرایطی دیده شوند که آستانه شنوایی فرد در تست‌ های معمول، طبیعی یا نزدیک به طبیعی است. در این موارد، مشکل اصلی الزاما کم بودن صدای دریافتی نیست، بلکه مغز در تحلیل و سازمان‌ دهی اطلاعات صوتی با دشواری مواجه می‌ شود. به همین دلیل، بررسی این نوع مشکلات تنها با یک تست ساده ادیومتری انجام نمی‌ شود و بسته به شرایط فرد ممکن است به ارزیابی‌ های تکمیلی و تخصصی نیاز باشد.

ANSD چیست و چرا در دسته‌ بندی‌ ها کمتر دیده می‌ شود؟

اختلال طیف نوروپاتی شنوایی یا ANSD یکی از اختلالات کمتر شناخته‌ شده در دسته‌ بندی‌ های عمومی انواع کم شنوایی است. در این وضعیت، عملکرد دریافت صدا در گوش داخلی ممکن است تا حدی حفظ شده باشد، اما انتقال یا هماهنگی زمانی پیام‌ های صوتی در مسیر شنوایی به‌ درستی انجام نمی‌ شود.

به زبان ساده، ممکن است صدا وارد سیستم شنوایی شود، اما پیام عصبی با کیفیت و نظم لازم به مغز نرسد. به همین دلیل، شدت مشکل در افراد مختلف می‌ تواند بسیار متفاوت باشد و صرف شنیدن صدا همیشه به معنای توانایی مناسب در درک گفتار نیست.

یکی از ویژگی‌ های مهم ANSD این است که ممکن است نتایج برخی آزمون‌ های شنوایی با یکدیگر همخوانی کامل نداشته باشند. برای مثال، ارزیابی‌ های تخصصی مانند پاسخ شنوایی ساقه مغز (ABR) و بررسی گسیل‌ های صوتی گوش (OAE) می‌ توانند در کنار سایر آزمون‌ ها اطلاعات مهمی درباره عملکرد بخش‌ های مختلف سیستم شنوایی ارائه دهند.

علائم و میزان تاثیر ANSD نیز بسیار متغیر است. برخی افراد ممکن است کاهش شنوایی قابل توجهی داشته باشند، در حالی که در بعضی دیگر، مشکل اصلی بیشتر در درک گفتار و به‌ خصوص فهم صحبت در محیط‌ های پرسر‌وصدا دیده می‌ شود. این موضوع یکی از دلایلی است که ANSD را در قالب یک «طیف» بررسی می‌ کنند؛ زیرا شدت و شکل اختلال، نتایج آزمایش‌ ها و میزان تاثیر آن بر ارتباط شنیداری می‌ تواند از فردی به فرد دیگر تفاوت داشته باشد.

درمان و توان‌ بخشی اختلال طیف نوروپاتی شنوایی نیز برای همه افراد یکسان نیست. بسته به وضعیت شنوایی، توانایی درک گفتار و نتایج ارزیابی‌ های تخصصی، ممکن است راهکارهایی مانند استفاده از سمعک، کاشت حلزون در برخی افراد یا برنامه‌ های توان‌ بخشی شنوایی و ارتباطی بررسی شود. بنابراین، ANSD را نمی‌ توان صرفا در همان چارچوب ساده کم‌ شنوایی انتقالی یا حسی‌ عصبی قرار داد. این اختلال نشان می‌ دهد که ارزیابی شنوایی فقط به سنجش میزان بلندی صدایی که فرد می‌ شنود محدود نیست و کیفیت انتقال و پردازش اطلاعات شنوایی نیز می‌ تواند نقش تعیین‌ کننده‌ای در توانایی واقعی فرد برای شنیدن و درک گفتار داشته باشد.

پزشک در حال توضیح تکمیلی ANSD

کم‌ شنوایی پنهان؛ وقتی ادیوگرام طبیعی است اما مشکل شنیدن وجود دارد!

گاهی فرد احساس می‌ کند در شنیدن و به‌ ویژه در فهم گفتار دیگران مشکل دارد، اما نتیجه ادیومتری یا تست شنوایی‌ سنجی او طبیعی گزارش می‌ شود. این وضعیت می‌ تواند برای فرد گیج‌ کننده باشد؛ زیرا علائم کم‌ شنوایی وجود دارند، اما آزمایش معمول دلیل واضحی برای آن نشان نمی‌ دهد.

یکی از مفاهیمی که در تحقیقات شنوایی برای بررسی این وضعیت مطرح شده، کم‌ شنوایی پنهان یا Hidden Hearing Loss است. این اصطلاح به‌ طور کلی به مشکلاتی اشاره دارد که ممکن است در آزمون‌ های معمول سنجش آستانه شنوایی آشکار نشوند، اما توانایی فرد برای شنیدن یا درک صدا، به‌ خصوص در شرایط دشوار شنیداری، تحت تاثیر قرار گرفته باشد.

از علائمی که ممکن است در برخی افراد دیده شود می‌ توان به دشواری در فهم گفتار در محیط‌ های شلوغ، نیاز به تمرکز زیاد برای دنبال کردن مکالمه و احساس شنیدن صدا بدون درک واضح کلمات اشاره کرد. البته وجود این علائم به‌ تنهایی برای تشخیص کم‌ شنوایی پنهان کافی نیست و می‌ تواند دلایل دیگری نیز داشته باشد.

سیناپتوپاتی حلزونی از نگاه تحقیقات علمی

یکی از مکانیسم‌ هایی که در مطالعات علمی با مفهوم کم‌ شنوایی پنهان ارتباط دارد، سیناپتوپاتی حلزونی (Cochlear Synaptopathy) است. در این حالت، ممکن است ارتباط میان سلول‌ های مویی داخلی حلزون گوش و رشته‌ های عصبی شنوایی دچار آسیب یا کاهش عملکرد شود.

این ارتباطات نقش مهمی در انتقال دقیق اطلاعات صوتی از گوش داخلی به سیستم عصبی دارند. در نتیجه، ممکن است فرد در شرایط ساده و ساکت بتواند صداهای ضعیف را در محدوده طبیعی تشخیص دهد، اما زمانی که محیط شلوغ می‌ شود و صداهای مختلف با یکدیگر ترکیب می‌ شوند، در تفکیک و درک گفتار دچار مشکل شود.

«بر اساس گزارش انجمن آمریکایی گفتاردرمانی و شنوایی‌شناسی (ASHA)، برخی افراد با وجود نتیجه طبیعی در آزمایش استاندارد شنوایی، در تشخیص گفتار در محیط‌ های شلوغ دچار مشکل هستند؛ پدیده‌ای که به آن کم‌ شنوایی پنهان یا سیناپتوپاتی حلزونی گفته می‌ شود.»

🔗منبع :
https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/hearing-loss/

عواملی مانند قرار گرفتن در معرض صداهای بلند نیز در تحقیقات مرتبط با این حوزه مورد توجه قرار گرفته‌اند. با این حال، ارزیابی و تشخیص این وضعیت همچنان موضوعی تخصصی است و پژوهش‌ ها درباره روش‌ های دقیق تشخیص آن ادامه دارد.

تصویر اینفوگرافیک از سیناپتوپاتی

چرا تست شنوایی استاندارد این نوع را نشان نمی‌ دهد؟

ادیومتری تن خالص، که یکی از رایج‌ ترین آزمون‌ های شنوایی است، عمدتا بررسی می‌ کند فرد در محیطی کنترل‌ شده و معمولا آرام، کمترین شدت صدایی را که در فرکانس‌ های مختلف می‌ تواند بشنود تشخیص می‌ دهد.

بنابراین، ممکن است فردی در این آزمون آستانه شنوایی طبیعی داشته باشد، اما همچنان در شرایط واقعی‌ تر، مانند رستوران شلوغ، جلسه کاری یا جمع خانوادگی، برای فهم گفتار با مشکل مواجه شود. زیرا شنیدن صدای ساده در سکوت با درک گفتار در میان چندین صدای هم‌ زمان یکسان نیست.

در چنین شرایطی، بسته به علائم و تشخیص متخصص، ممکن است ارزیابی‌ های تکمیلی مانند آزمون‌ های درک گفتار، به‌ ویژه در حضور نویز، یا سایر تست‌ های تخصصی مورد نیاز باشد. این بررسی‌ ها می‌ توانند اطلاعات کامل‌ تری از عملکرد سیستم شنوایی در شرایط نزدیک‌ تر به زندگی روزمره ارائه دهند.

به همین دلیل، اگر فردی می‌ گوید: «با وجود شنوایی طبیعی در تست، در محیط شلوغ مشکل شنیدن دارم»، نباید تجربه او صرفا به دلیل طبیعی بودن ادیومتری نادیده گرفته شود. ارزیابی تخصصی می‌ تواند مشخص کند که آیا به آزمون‌ های تکمیلی نیاز است یا عوامل دیگری در ایجاد این مشکل نقش دارند.

درجه‌ بندی کم‌ شنوایی بر اساس شدت

پس از مشخص شدن نوع کم‌ شنوایی، یکی دیگر از موضوعات مهم، تعیین درجه یا شدت کم‌ شنوایی است. همانطور که گفتیم، نوع کم‌ شنوایی مشخص می‌ کند مشکل بیشتر به کدام بخش از سیستم شنوایی مربوط است، اما درجه‌ بندی نشان می‌ دهد میزان کاهش شنوایی تا چه اندازه است.

در درجه بندی کم شنوایی بر اساس دسی بل، معمولا آستانه‌ های شنوایی به‌ دست‌ آمده از آزمون ادیومتری بررسی می‌ شوند. هرچه فرد برای شنیدن یک صدا به شدت بیشتری نیاز داشته باشد، میزان افت شنوایی بیشتر است. درجه‌ بندی‌ های مورد استفاده ممکن است بسته به مرجع علمی و شیوه ارزیابی تفاوت‌ های جزئی داشته باشند، اما تقسیم‌ بندی زیر یکی از الگوهای رایج برای توصیف شدت کم‌ شنوایی است:

جدول درجه‌ بندی کم‌ شنوایی بر اساس دسی‌بل

درجه کم‌ شنواییمحدوده تقریبی آستانه شنواییتوصیف عملکردی
شنوایی طبیعی۲۵ دسی‌بل یا کمترمعمولا شنیدن گفتار و صداهای روزمره در محدوده طبیعی قرار دارد.
کم‌ شنوایی خفیف۲۶ تا ۴۰ دسی‌بلممکن است شنیدن گفتار آرام یا بخش‌ هایی از مکالمه، به‌ ویژه در محیط پرسر‌وصدا، دشوار شود.
کم‌ شنوایی متوسط۴۱ تا ۵۵ دسی‌بلشنیدن مکالمات معمولی بدون افزایش صدا یا نزدیک شدن به گوینده می‌ تواند با مشکل همراه باشد.
کم‌ شنوایی متوسط تا شدید۵۶ تا ۷۰ دسی‌بلفرد برای شنیدن گفتار معمولاً به صدای بلندتر نیاز دارد و درک مکالمه بدون کمک می‌ تواند دشوار باشد.
کم‌ شنوایی شدید۷۱ تا ۹۰ دسی‌بلبسیاری از صداهای گفتاری و محیطی بدون تقویت کافی شنیده نمی‌ شوند.
کم‌ شنوایی عمیقبیش از ۹۰ دسی‌بلفرد ممکن است تنها برخی صداهای بسیار بلند را بشنود یا حتی نسبت به آن‌ ها نیز پاسخ شنوایی محدودی داشته باشد.

این جدول یک چارچوب کلی برای درک درجات کم شنوایی ارائه می‌ دهد. با این حال، نتیجه نهایی باید بر اساس ارزیابی کامل هر فرد تفسیر شود؛ زیرا تنها عدد دسی‌بل، همه جنبه‌ های توانایی شنیدن و درک گفتار را نشان نمی‌ دهد.

نکته مهم این است که درجه کم‌ شنوایی به‌ تنهایی نوع مشکل را مشخص نمی‌ کند. برای مثال، دو فرد ممکن است هر دو کم‌ شنوایی متوسط داشته باشند، اما یکی دچار کم‌ شنوایی انتقالی و دیگری مبتلا به کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی باشد. به همین دلیل، برای انتخاب روش درمان و توان‌ بخشی مناسب باید نوع، درجه و الگوی کم‌ شنوایی در کنار یکدیگر بررسی شوند.

الگوی کم‌ شنوایی: یک‌ طرفه، دو طرفه، متقارن، پیش‌ رونده یا ناگهانی

پس از مشخص شدن نوع و درجه کم‌ شنوایی، یکی دیگر از مواردی که در ارزیابی شنوایی اهمیت دارد، الگوی کم‌ شنوایی است. الگو نشان می‌ دهد کاهش شنوایی چگونه بروز کرده، چه گوش یا گوش‌ هایی را درگیر کرده و آیا وضعیت شنوایی در طول زمان ثابت مانده یا تغییر کرده است. بررسی الگو می‌ تواند سرنخ‌ های مهمی درباره علت کم‌ شنوایی ارائه دهد و در تصمیم‌ گیری برای پیگیری پزشکی، درمان و توان‌ بخشی موثر باشد.

الگوی کم‌ شنوایی

کم‌ شنوایی یک‌ طرفه و دو طرفه

کم‌ شنوایی یک‌ طرفه به حالتی گفته می‌ شود که کاهش شنوایی فقط در یک گوش وجود دارد یا شدت آن در یک گوش به‌ طور قابل‌ توجهی بیشتر از گوش دیگر است. این وضعیت می‌ تواند از بدو تولد وجود داشته باشد یا در طول زندگی و به دلایل مختلف ایجاد شود.

کم‌ شنوایی دو طرفه زمانی مطرح است که هر دو گوش درگیر باشند. البته میزان و نوع کاهش شنوایی در دو گوش لزوما یکسان نیست. برای مثال، ممکن است هر دو گوش دچار کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی باشند، اما شدت افت شنوایی در یکی از گوش‌ ها بیشتر باشد.

بیشتر بخوانید : تربیت شنیداری چیست ؟

کم‌ شنوایی متقارن و نامتقارن

اگر نوع، شدت و الگوی افت شنوایی در دو گوش تقریباً مشابه باشد، از اصطلاح کم‌ شنوایی متقارن استفاده می‌ شود. این الگو در برخی موارد مانند کاهش شنوایی مرتبط با افزایش سن یا قرار گرفتن طولانی‌ مدت در معرض سروصدا دیده می‌ شود.

در مقابل، کم‌ شنوایی نامتقارن به وضعیتی اشاره دارد که بین وضعیت شنوایی دو گوش تفاوت قابل‌ توجهی وجود دارد. این تفاوت می‌ تواند از نظر شدت، فرکانس‌ های درگیر یا نوع کاهش شنوایی باشد و بسته به شرایط فرد ممکن است به بررسی‌ های تکمیلی نیاز داشته باشد.

کم‌ شنوایی پیش‌ رونده

در کم‌ شنوایی پیش‌ رونده، کاهش شنوایی به‌ مرور زمان بیشتر می‌ شود. سرعت این تغییر در همه افراد یکسان نیست و ممکن است طی ماه‌ ها یا سال‌ها رخ دهد. برخی عوامل ژنتیکی، بیماری‌ های گوش، افزایش سن و قرار گرفتن مداوم در معرض صداهای بلند می‌ توانند با الگوهای مختلفی از کاهش شنوایی تدریجی همراه باشند. انجام ارزیابی‌ های دوره‌ای در این شرایط اهمیت دارد، زیرا مقایسه نتایج تست‌ های شنوایی در طول زمان می‌ تواند روند تغییر شنوایی را مشخص کند.

کم‌ شنوایی پیش‌ رونده

کم‌ شنوایی ناگهانی

در مقابل الگوی پیش‌ رونده، گاهی کاهش شنوایی به‌ صورت ناگهانی یا طی مدت کوتاهی ایجاد می‌ شود. کم‌ شنوایی ناگهانی، به‌ ویژه زمانی که یک گوش را درگیر کند، موضوعی نیست که باید منتظر ماند تا خودبه‌خود برطرف شود.

همان‌ طور که پیش‌ تر اشاره شد، یکی از علل مهم افت ناگهانی شنوایی می‌ تواند کم‌ شنوایی ناگهانی حسی‌ عصبی باشد. به همین دلیل، هرگونه کاهش ناگهانی یا محسوس شنوایی باید در سریع‌ ترین زمان ممکن توسط پزشک و متخصصان مرتبط ارزیابی شود.

نکته مهم: الگوی کم‌ شنوایی فقط به یک‌ طرفه یا دو طرفه بودن محدود نمی‌ شود. شکل افت شنوایی در فرکانس‌ های مختلف نیز می‌ تواند بخشی از الگوی شنوایی فرد باشد؛ به همین دلیل، بررسی نمودار ادیومتری اطلاعاتی فراتر از یک عدد ساده درباره میزان کاهش شنوایی ارائه می‌ دهد.

چگونه نوع کم‌ شنوایی خود را تشخیص دهیم؟

علائمی مانند شنیدن ضعیف، نامفهوم بودن گفتار، وزوز گوش یا دشواری در شنیدن در محیط‌ های شلوغ می‌ توانند نشانه وجود یک مشکل شنوایی باشند، اما فقط بر اساس علائم نمی‌ توان نوع کم‌ شنوایی را با اطمینان تشخیص داد.

برای مثال، احساس گرفتگی گوش ممکن است در برخی موارد با تجمع جرم یا مشکل در گوش میانی ارتباط داشته باشد، اما افت شنوایی ناگهانی نیز می‌ تواند در ابتدا با همین احساس اشتباه گرفته شود. همچنین، دشواری در درک گفتار در محیط شلوغ ممکن است دلایل متفاوتی داشته باشد و نیازمند بررسی دقیق‌ تر باشد.

به همین دلیل، بهترین پاسخ به این سوال که «چگونه بفهمیم چه نوع کم شنوایی داریم؟» انجام ارزیابی تخصصی و بررسی مجموعه نتایج توسط شنوایی‌ شناس و در صورت نیاز، سایر متخصصان مرتبط است.

پزشک در حال معاینه گوش بیمار

نقش ادیومتری و ارزیابی تخصصی شنوایی‌ شناس

ادیومتری یا تست شنوایی‌ سنجی یکی از مهم‌ ترین ابزارها برای بررسی وضعیت شنوایی است. در این ارزیابی، آستانه شنیدن فرد در فرکانس‌ ها و شدت‌ های مختلف بررسی می‌ شود و نتیجه آن معمولا به شکل نوار گوش یا ادیوگرام ثبت می‌ شود.

با توجه به شرایط فرد، ارزیابی ممکن است شامل آزمایش‌ های دیگری نیز باشد، از جمله:

  • بررسی شنوایی از طریق هدایت هوایی و استخوانی
  • آزمون‌ های گفتاری و سنجش توانایی درک گفتار
  • تیمپانومتری برای بررسی عملکرد گوش میانی
  • بررسی رفلکس‌ های صوتی
  • آزمون‌ های گسیل‌ های صوتی گوش (OAE)
  • پاسخ شنوایی ساقه مغز (ABR) در مواردی که نیاز به ارزیابی دقیق‌ تر وجود دارد

ترکیب نتایج این آزمایش‌ ها می‌ تواند به متخصص کمک کند تا مشخص کند مشکل شنوایی بیشتر با کم‌ شنوایی انتقالی، حسی‌ عصبی، مختلط یا برخی اختلالات دیگر ارتباط دارد.

شرح حال فرد نیز بخش مهمی از فرایند تشخیص است. مواردی مانند سن، زمان شروع مشکل، سابقه قرار گرفتن در معرض سروصدا، مصرف برخی داروها، سابقه خانوادگی و وجود علائمی مانند وزوز، سرگیجه یا کاهش ناگهانی شنوایی می‌ توانند در تفسیر نتایج اهمیت داشته باشند.

کدام نوع سمعک برای کدام نوع کم‌ شنوایی مناسب است؟

یکی از پرسش‌ های رایج پس از تشخیص کاهش شنوایی این است که بهترین سمعک برای هر نوع کم شنوایی چیست؟ پاسخ این سوال به‌ سادگی نام بردن از یک مدل یا برند خاص نیست؛ زیرا انتخاب سمعک فقط بر اساس عنوان «انتقالی» یا «حسی‌ عصبی» انجام نمی‌ شود. برای انتخاب مناسب‌ ترین وسیله کمک‌ شنوایی، مجموعه‌ای از عوامل باید بررسی شود؛ از جمله:

  • نوع کم‌ شنوایی
  • درجه و شدت افت شنوایی
  • شکل افت شنوایی در فرکانس‌ های مختلف
  • یک‌ طرفه یا دو طرفه بودن مشکل
  • توانایی درک گفتار
  • شرایط و نیازهای ارتباطی فرد
  • وضعیت گوش خارجی و میانی
  • سبک زندگی و محیط‌ هایی که فرد بیشتر در آن‌ ها حضور دارد
تصویر انواع سمعک

کم‌ شنوایی انتقالی و گزینه‌ های کمک‌ شنوایی

در کم‌ شنوایی انتقالی، ابتدا باید علت زمینه‌ای مشخص شود؛ زیرا در برخی افراد، درمان پزشکی یا جراحی می‌ تواند به بهبود شنوایی کمک کند. اگر کاهش شنوایی با درمان‌ های موجود برطرف نشود یا شرایط فرد به‌ گونه‌ای باشد که استفاده از روش‌ های دیگر مناسب‌ تر باشد، ممکن است سمعک‌ های معمولی یا در برخی موارد سیستم‌ های کمک‌ شنوایی مبتنی بر هدایت استخوانی مورد بررسی قرار گیرند. انتخاب میان این گزینه‌ ها به علت کم‌ شنوایی و وضعیت ساختارهای گوش بستگی دارد.

کم‌ شنوایی حسی‌عصبی و انتخاب سمعک

در بسیاری از موارد کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی، سمعک یکی از اصلی‌ ترین گزینه‌ های توان‌ بخشی شنوایی است. اما نوع سمعک باید بر اساس آستانه‌ های شنوایی و نیازهای فرد تنظیم شود.

برای مثال، فردی که افت شنوایی خفیف در فرکانس‌ های بالا دارد، الزاما به همان نوع و میزان تقویتی نیاز ندارد که برای فرد مبتلا به کم‌ شنوایی شدید یا عمیق در نظر گرفته می‌ شود. علاوه بر قدرت تقویت، قابلیت‌ هایی مانند مدیریت صدای محیط، بهبود درک گفتار و تنظیم دقیق بر اساس شرایط شنوایی نیز می‌ توانند اهمیت داشته باشند.

کم‌ شنوایی مختلط و سمعک

در کم‌ شنوایی مختلط، معمولاً ابتدا بررسی می‌ شود که آیا بخش انتقالی مشکل قابل درمان است یا خیر. پس از درمان یا تثبیت وضعیت، ممکن است برای جبران بخش باقیمانده کاهش شنوایی از سمعک یا سایر روش‌ های کمک‌ شنوایی استفاده شود. به دلیل ترکیب شدن دو نوع اختلال، تنظیم و انتخاب وسیله مناسب در این شرایط باید با توجه به نتایج کامل ارزیابی شنوایی انجام شود.

آیا کم‌ شنوایی مرکزی یا ANSD با سمعک درمان می‌ شود؟

در اختلالات مرکزی یا اختلال طیف نوروپاتی شنوایی (ANSD)، صرف بلندتر کردن صدا همیشه مشکل اصلی را برطرف نمی‌ کند. برخی افراد ممکن است صدا را بشنوند اما در درک و تفکیک گفتار مشکل داشته باشند. به همین دلیل، میزان اثربخشی سمعک در این شرایط می‌ تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. در برخی موارد، سمعک می‌ تواند مفید باشد و در شرایط دیگر ممکن است گزینه‌ هایی مانند توان‌ بخشی شنوایی، فناوری‌ های ارتباطی یا در افراد منتخب، کاشت حلزون نیز بررسی شود.

پزشک در حال توضیح درمان کم شنوایی مرکزی

انتخاب سمعک باید بر اساس «تست شنوایی» باشد، نه صرفا نام کم‌ شنوایی

مهم‌ ترین نکته این است که یک سمعک مشخص را نمی‌ توان برای همه افرادی که یک نوع کم‌ شنوایی دارند، بهترین گزینه دانست. دو فرد ممکن است هر دو به کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی مبتلا باشند، اما به دلیل تفاوت در شدت افت شنوایی، شکل ادیوگرام، توانایی درک گفتار و نیازهای روزمره، به تنظیمات یا حتی سبک‌ های متفاوتی از سمعک نیاز داشته باشند.

به همین دلیل، انتخاب سمعک باید پس از تست شنوایی‌ سنجی و ارزیابی تخصصی انجام شود. نتیجه ادیومتری به شنوایی‌ شناس کمک می‌ کند تا علاوه بر تشخیص نوع و درجه کم‌ شنوایی، میزان و الگوی تقویت مورد نیاز را نیز مشخص کند و گزینه‌ای متناسب با شرایط شنوایی و سبک زندگی فرد پیشنهاد دهد.

جمع‌ بندی

شناخت انواع کم شنوایی فقط برای تشخیص نام مشکل نیست؛ نوع، شدت و الگوی افت شنوایی در کنار یکدیگر مشخص می‌ کنند که چه بررسی و چه مسیر درمانی برای فرد مناسب‌ تر است. بنابراین، به‌ جای تکیه بر علائم یا تجربه دیگران، ارزیابی دقیق شنوایی می‌ تواند اولین قدم برای انتخاب راهکار مناسب و حفظ کیفیت ارتباطی باشد.

موضوعنکته کاربردی
کدام نوع قابل درمان است؟کم‌شنوایی انتقالی در بسیاری موارد با درمان علت زمینه‌ای (دارو، جراحی، تخلیه جرم گوش) قابل بهبود است؛ حسی‌عصبی معمولاً دائمی است
اورژانس شنواییافت ناگهانی شنوایی (به‌خصوص یک‌طرفه) را هرگز به جرم گوش نسبت ندهید؛ نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارد
اشتباه رایجتست ادیومتری طبیعی به معنای نبود هیچ مشکل شنیداری نیست؛ کم‌شنوایی پنهان می‌تواند وجود داشته باشد
اصل انتخاب سمعکسمعک بر اساس «نوع کم‌شنوایی» به‌تنهایی انتخاب نمی‌شود؛ نتیجه کامل ادیومتری و نیازهای فردی تعیین‌کننده است
چه زمانی چند تست لازم است؟در صورت وجود علائم ANSD یا کم‌شنوایی مرکزی، یک ادیومتری ساده کافی نیست و به ارزیابی‌های تکمیلی نیاز است
گروه‌های نیازمند پیگیری دوره‌ایافراد در معرض صدای بلند، سابقه خانوادگی کم‌شنوایی، یا کم‌شنوایی پیش‌رونده باید ادیومتری را در فواصل منظم تکرار کنند

سوالات متداول

رایج‌ ترین نوع کم‌ شنوایی در بزرگسالان کدام است؟

کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی، به‌ ویژه نوع مرتبط با افزایش سن و مواجهه با سروصدا، از شایع‌ ترین انواع کم‌ شنوایی در بزرگسالان است.

آیا کم‌ شنوایی انتقالی قابل درمان کامل است؟

در بسیاری از موارد بله؛ اگر علت قابل رفع باشد، درمان پزشکی یا جراحی می‌ تواند شنوایی را بهبود دهد، اما نتیجه به علت و میزان آسیب بستگی دارد.

تفاوت کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی و انتقالی در چیست؟

در کم‌ شنوایی انتقالی، انتقال صدا در گوش خارجی یا میانی دچار مشکل می‌ شود؛ اما در نوع حسی‌ عصبی، گوش داخلی یا مسیر عصبی شنوایی درگیر است.

چند درصد کاهش شنوایی نیاز به سمعک دارد؟

درصد مشخصی برای همه افراد وجود ندارد؛ نیاز به سمعک بر اساس نوع و درجه کم‌ شنوایی، درک گفتار و تاثیر آن بر زندگی روزمره تعیین می‌ شود.

آیا کم‌ شنوایی مرکزی با سمعک درمان می‌ شود؟

سمعک ممکن است برای برخی افراد مفید باشد، اما اگر مشکل اصلی پردازش مرکزی صدا باشد، معمولا به ارزیابی و راهکارهای توان‌ بخشی تکمیلی نیز نیاز است.

چگونه بفهمم کدام نوع کم‌ شنوایی را دارم؟

تشخیص نوع کم‌شنوایی با معاینه و ارزیابی تخصصی شنوایی، از جمله ادیومتری و در صورت نیاز سایر تست‌ های شنوایی، انجام می‌ شود.


دیدگاهتان را بنویسید
لطفا تمامی موارد خواسته شده را وارد نمایید.

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

وارد کردن موارد ضروری الزامیست.

مشاوره رایگان و ویزیت در کلینیک و منزل

مشاوره رایگان، تست شنوایی دقیق و حتی ویزیت در منزل تنها با یک درخواست ساده. نیوساند کنار شماست تا بهترین سمعک را با شرایط بیمه و پرداخت اقساطی انتخاب کنید.

مشاوره رایگان و ویزیت در کلینیک و منزل
تماس واتساپ اینستاگرام