شنوایی سنجی، یک تست کاملاً ساده و بدون درد است که وضعیت دقیق شنوایی شما را میسنجد و معمولاً بین نیم ساعت تا نهایت یک ساعت طول می کشد. همین! نه نیاز به آمادگی خاصی دارد، نه دردی در کار است. خیالتان راحت، در جلسه شنوایی سنجی نه قرار است درد بکشید، نه اتفاق عجیبی می افتد. این فقط یک تست ساده و معمولی است؛ متخصص کنارتان می نشیند، چند صدا پخش می کند و شما فقط وقتی شنیدید، دکمه را بزنید. همین. در ادامه، قدم به قدم مسیر این تست ساده اما تخصصی را بررسی می کنیم تا ببینید ماجرا چقدر معمولی و بی دردسر است. لازم به ذکر است که این مقاله توسط آقای حسینی نوشته و بازبینی شده تا مطمئن شوید هرچه می خوانید، دقیق، به روز و قابلاعتماد است. سید حسن حسینی یک ادیولوژیست است که بیش ۱۰ سال سابقه تخصصی در حوزه شنوایی سنجی و تجویز سمعک دارد و اگر نیاز به انجام تست شنوایی توسط ایشان دارید (یا تجویز سمعک) می توانید از طریق شماره تماس های زیر اقدام کنید.
قبل از هرچیزی اصلا شنوایی سنجی چیست؟
شنوایی سنجی یا اُدیومتری (Audiometry )، در واقع مجموعه ای از آزمون های تخصصی است که متخصص شنوایی سنج (ادیولوژیست) برای بررسی دقیق عملکرد گوش های شما انجام می دهد. هدف از تست دقیق شنوایی این است که متوجه موارد زیر شوند. اینکه:
- تا چه حد می توانید صداها را بشنوید
- شدت و تُن آن ها را چطور تشخیص دهید
- و آیا کم شنوایی دارید یا خیر.
به زبان ساده، شنوایی سنجی مثل یک چکاپ کامل برای گوش است که نه تنها میزان شنوایی، بلکه مشکلات تعادلی و عملکردی گوش داخلی و میانی را هم ارزیابی می کند. با چه هدفی؟ تا بهترین راهکار درمانی یا کمکی (مثل سمعک) برای شما پیدا شود.
ادیولوژیست (یا همان شنوایی سنج) کیست؟
این فرد در واقع یک متخصص است که تمام تمرکزش روی سلامت گوش و شنوایی شماست. او کسی است که تحصیلات عالی در خصوص شنوایی دارد و می تواند با انجام تست دقیق شنوایی، تشخیص دهد که آیا شما مشکل شنوایی دارید یا خیر.
البته که کارش فقط به تشخیص ختم نمی شود!
وظیفه اصلی او این است که بهترین راه حل را برای مشکل شنوایی شما پیدا کند. مثلاً اگر نیاز به سمعک داشته باشید، او سمعک مناسب را تجویز، تنظیم و مدیریت می کند. در یک کلام، ادیولوژیست متخصص و متولی شنوایی شماست.
حالا این جا یک نکته هست که خوب است بدانید
شنوایی سنجی و شنوایی شناسی (یا همان آدیولوژی) دو چیز نیستند که کاملاً یکی باشند. شنوایی سنجی، همان تست یا آزمونی است که تا اینجا درباره اش حرف زدیم؛ یعنی ابزاری برای اندازه گیری. اما شنوایی شناسی، کل رشته و تخصص علمی است که ادیولوژیست در آن تحصیل کرده. یعنی شنوایی سنجی یکی از ابزارهای کار یک شنوایی شناس است، نه تمام کارش.
به بیان ساده تر
وقتی برای «شنوایی سنجی» می روید، دارید یک تست مشخص انجام می دهید. اما آدمی که این تست را برایتان انجام می دهد و بعدش هم راهنمایی تان می کند، متخصص «شنوایی شناسی» است — یعنی حوزه ی کاری اش خیلی فراتر از همین یک تست است و شامل مشاوره، تجویز سمعک، توانبخشی و پیگیری درمان هم می شود.
اصلاً چرا و کی باید به فکر شنوایی سنجی بیفتیم؟
کم شنوایی معمولاً یواشکی و بی خبر از راه می رسد. مثل موی سفیدی که یک روز ناگهان در آینه می بینید. علائم اولیه اش آنقدر ظریف است که آدم راحت از کنارشان می گذرد. اگر این چند وقت اخیر، این موارد برایتان پیش آمده، شاید وقت آن اشت که یک سر به کلینیک شنوایی سنحجی بزنید:
- مدام به اطرافیان می گویید: “چی گفتی؟” یا “میشه تکرار کنی؟”
- ولوم تلویزیون را آنقدر زیاد می کنید که صدای بقیه درمی آید.
- وقتی تلفنی صحبت می کنید، حسابی تقلا می کنید تا حرف های طرف مقابل را بفهمید.
- در مهمانی ها یا رستوران های شلوغ، زود خسته می شوید چون دنبال کردن حرف ها برایتان سخت است.
- احساس می کنید مردم جدیداً شلخته و نامفهوم حرف می زنند.
- گاهی وقت ها یک صدای سوت یا وزوز مزاحم در گوشتان می شنوید.
به طور کلی تست شنوایی سنجی مثل این است که قبل از اینکه ماشینتان در جاده بماند، آن را پیش یک مکانیک خوب ببرید. یک بررسی به موقع می تواند جلوی خیلی از مشکلات بزرگتر را بگیرد.
وقتی برای شنوایی سنجی می روید دقیقاً چه اتفاقی می افتد؟
یک جلسه شنوایی سنجی درست و حسابی، فقط فشار دادن یک دکمه نیست. از چند مرحله ساده و نسبتا کوتاه تشکیل شده که هر کدامشان یک تکه از پازل شنوایی شما را برای ما روشن می کند. اگر موافق هستید ما این مراحل را به هم خیلی سریع مرور کنیم:
1. اول از همه یک گپ دوستانه با متخصص
قبل از هر کاری، متخصص شنوایی سنجی (ادیولوژیست) با شما صحبت می کند. از شما درباره سلامتی تان، شغل تان و مهم تر از همه، درباره اینکه دقیقاً در چه موقعیت هایی با شنیدن مشکل دارید، سوال می پرسد. این بخش خیلی مهم است، چون به متخصص کمک می کند تا نتایج آزمایش را بهتر بفهمد.
2. بعد یک نگاه کوتاه به داخل گوش شما
با یک وسیله کوچک به اسم اتوسکوپ، داخل گوشتان را نگاه می کنند. این کار برای این است که مطمئن شوند جرم گوش یا چیز دیگری، راه صدا را نبسته باشد. گاهی وقت ها تمام مشکل شنوایی، با یک شستشوی ساده گوش حل می شود. و می دانید که شستشوی گوش هم باید توسط متخصص گوش و حلق و بینی انجام شود. اگر جرم گوش داشتهباشید متخصص شنوایی سنجی شما را به یک متخصص گوش و حلق و بینی ارجاع میدهد. احتمالا بعد از ساکشن گوش، مشکل شنوایی شما درست می شود.
3. یک آزمایش سریع برای پرده گوش
این آزمایش که به آن تمپانومتری می گویند، به ما نشان می دهد که پرده گوشتان خوب حرکت می کند یا نه. یک وسیله نرم را دم گوشتان می گذارند که کمی هوا را جابجا می کند. اصلاً دردی ندارد و در چند ثانیه تمام می شود.
4. حالا نوبت می رسد به همان تست معروف “بیپ بیپ”
این همان بخشی است که همه می شناسند شاید خودتان هم آن را تجربه کردهباشید. شما داخل یک اتاق ساکت می نشینید و یک هدفون روی گوشتان می گذارید. صداهای “بیپ” با زیر و بمی و بلندی های مختلف پخش می شود. هر وقت صدایی را شنیدید، حتی اگر خیلی ضعیف بود، یک دکمه را فشار می دهید. این کار به ما می گوید که آستانه شنوایی شما (یعنی ضعیف ترین صدایی که می توانید بشنوید)، چقدر است.
5. و در آخر یک تست برای فهمیدن کلمات
شنیدن صدای “بیپ” یک چیز است، اما فهمیدن حرف های دیگران یک چیز دیگر. در این مرحله، کلماتی از طریق هدفون برایتان خوانده می شود و شما باید آن ها را تکرار کنید. نتیجه این تست دقیق شنوایی به ما می گوید که چقدر کلمات را واضح می شنوید. این بخش برای تصمیم گیری در مورد نیاز به سمعک، فوق العاده مهم است.
جواب آزمایش شما یک نقشه ساده به اسم ادیوگرام است
نتیجه آزمایش شنوایی شما، روی یک نقشۀ ساده به نام ادیوگرام ثبت می شود. این نمودار در واقع نقشۀ شنوایی شماست. شاید ظاهرش کمی پیچیده به نظر برسد، اما متخصص آن را به زبان ساده برایتان توضیح می دهد. او به شما می گوید که شنوایی شما طبیعی است یا دچار افت شده. و خب اگر افت دارد، دقیقا در چه محدوده ای قرار دارد.
به عنوان مثال …
- فرض کنید در ادیوگرام شما، خطوط در محدودۀ ۲۰ دسی بل قرار دارند. این یعنی شنوایی شما در حد طبیعی است و هیچ مشکلی وجود ندارد.
- حالا اگر این خطوط پایین تر باشند، مثلاً در محدودۀ ۴۰ دسی بل قرار بگیرند، یعنی شما در این فرکانس ها دچار افت شنوایی ملایم هستید. متخصص با بررسی این نقشه، دقیقاً به شما می گوید که کدام صداها را نمی شنوید و شدت آن چقدر است.
جدول زیر به طور کلی محدوده های شنوایی را به ما نشان می دهد
| وضعیت شنوایی | چطور ممکن است در زندگی روزمره حس شود؟ |
|---|---|
| طبیعی | شما به راحتی همه صداها را می شنوید. |
| کم شنوایی ملایم | ممکن است صدای پچ پچ یا تیک تاک ساعت را نشنوید. |
| کم شنوایی متوسط | دنبال کردن صحبت های عادی، به خصوص در محیط شلوغ، برایتان سخت می شود. |
| کم شنوایی شدید | بدون اینکه کسی بلند صحبت کند، تقریباً چیزی از حرف هایش نمی فهمید. |
| کم شنوایی عمیق | بیشتر صداهای محیط را نمی شنوید و شاید حتی صدای زنگ در را هم متوجه نشوید. |
فرق نوار گوش (ABR) با شنوایی سنجی چیست؟
این دو تا اسم آنقدر با هم قاطی می شوند که لازم است یک بار برای همیشه روشنشان کنیم. ببینید، شنوایی سنجی (همان چیزی که تا اینجا درباره اش صحبت کردیم) یک تست رفتاری است. یعنی شما باید فعالانه همکاری کنید، صدا را بشنوید و دکمه را بزنید. این تست به ما می گوید که شما چه چیزی را می شنوید و چه چیزی را نه.
اما نوار گوش یا همان ABR (مخفف Auditory Brainstem Response) یک بازی کاملاً متفاوت است. اینجا شما هیچ کاری نمی کنید. حتی می توانید خواب باشید! دستگاه خودش پاسخ عصب شنوایی و ساقه مغز را به صدا اندازه گیری می کند، بدون اینکه نیازی به همکاری فعال شما باشد.
به همین دلیل است که …
نوار گوش بیشتر برای نوزادان، بچه های خیلی کوچک، یا افرادی که به هر دلیلی نمی توانند در تست معمولی همکاری کنند (مثلاً برخی بیماران خاص)، استفاده می شود. اما شنوایی سنجی معمولی، همان تستی است که اکثر بزرگسالان و بچه های بالای ۳-۴ سال انجام می دهند. خلاصه اینکه هر دو یک هدف دارند (فهمیدن وضعیت شنوایی شما)، فقط مسیرشان با هم فرق دارد.
خب بعد از شنوایی سنجی چه می شود؟
بعد از اینکه آزمایش تمام شد، متخصص کنار شما می نشیند و نقشه شنوایی تان را به شما نشان می دهد. او با حوصله همه چیز را برایتان توضیح می دهد و به تمام سوال هایتان جواب می دهد. بر اساس نتیجه، او به شما می گوید که بهترین قدم بعدی چیست. ممکن است:
- به شما بگوید همه چیز عالی است و نیازی به هیچ کاری نیست.
- شما را به یک دکتر گوش و حلق و بینی معرفی کند، اگر مشکل پزشکی وجود داشته باشد.
- اگر کم شنوایی دائمی داشته باشید، درباره گزینه هایی مثل سمعک با شما صحبت کند.
- راهکارهای ساده ای برای بهتر شنیدن در محیط های مختلف به شما یاد بدهد.
آیا تست شنوایی سنجی با موبایل انجام می شود؟
خیر، تست شنوایی سنجی استاندارد و دقیق با موبایل انجام نمیشود. اپلیکیشن هایی که ادعای شنوایی سنجی دارند، می توانند یک تخمین اولیه و تقریبی بدهند، اما بههیچ وجه جایگزین ارزیابی تخصصی در کلینیک نیستند. شنوایی سنجی واقعی در یک اتاقک آکوستیک عایق صدا انجام میشود، با هدفونهای کالیبرهشده و دستگاه ادیومتر که شدت و فرکانس صدا را دقیقاً کنترل میکند. کیفیت هندزفری موبایل، نویز محیط و عدم کالیبراسیون باعث می شود نتیجهٔ این اپلیکیشن ها قابل استناد نباشد. پس اگر احساس کم شنوایی دارید، فقط با یک ادیولوژیست صحبت کنید.
تست شنوایی نوزاد یا تست بزرگسالان چه تفاوتی دارد؟
| ویژگی | تست شنوایی بزرگسالان | تست شنوایی نوزادان |
|---|---|---|
| روش کار | فرد صدا را میشنود و دکمه میزند یا دست بلند میکند | دستگاه خودش پاسخ گوش یا عصب را ثبت میکند |
| نیاز به همکاری | بله، فرد باید هوشیار و همکار باشد | خیر، نوزاد میتواند در خواب یا آرامش کامل باشد |
| محل انجام | اتاقک آکوستیک با هدفون روی گوش | کنار تخت نوزاد یا در آغوش مادر |
| نوع تست اصلی | ادیومتری تن خالص (PTA) | OAE و ABR |
| مدت زمان | حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه | معمولاً ۵ تا ۱۵ دقیقه |
| احساس حین تست | بدون درد، فقط شنیدن صداهای مختلف | بدون درد، نوزاد اصلاً متوجه نمیشود |
چرا نباید از بحث شنوایی سنجی برای کودکان مدرسه ای گذشت؟
خیلی از والدین فکر می کنند اگر بچه شان حرف می زند و جواب می دهد، یعنی گوشش کاملاً سالم است. اما راستش قضیه همیشه به این سادگی نیست. یک کم شنوایی خفیف و یک طرفه می تواند سال ها زیر رادار بماند، در حالی که آرام آرام دارد روی درس خواندن، تمرکز و حتی رفتار بچه اثر می گذارد.
فکرش را بکنید؛ بچه ای که در کلاس شلوغ، صدای معلم را واضح نمی شنود، معمولاً یکی از این سه راه را می رود:
- یا بی حواس به نظر می رسد
- یا کم کم از درس عقب می افتد
- یا رفتارهای عجیبی از خودش نشان می دهد که هیچ کدامشان ربطی به هوش یا تلاش او ندارد.
به همین خاطر توصیه می شود قبل از ورود به مدرسه (و بعد هم هر چند سال یک بار)، بچه ها یک شنوایی سنجی ساده انجام دهند. این تست هیچ فرقی با نسخه بزرگسالان ندارد. فقط شاید کمی جذاب تر اجرا شود تا بچه همکاری بهتری داشتهباشد. اگر مشکلی زودتر پیدا شود، زودتر هم حل می شود. و خب این یعنی سال های تحصیلی بهتری برای بچه تان رقم می خورد.
چرا انجام شنوایی سنجی برای گواهینامه رانندگی در برخی افراد لازم است؟
شاید ندانید، اما یکی از مواردی که در معاینات پزشکی گواهینامه چک می شود، وضعیت شنوایی است. دلیلش هم واضح است: رانندگی فقط دیدن نیست، شنیدن هم هست. صدای بوق ماشین بغلی، آژیر آمبولانس، یا حتی صدای عجیب موتور خودتان، همه از همان کانالی به مغزتان می رسد که شنوایی سنجی ارزیابی اش می کند.
ببینید اگر کم شنوایی دارید، لزوماً به این معنی نیست که نمی توانید رانندگی کنید. در بسیاری از موارد، با استفاده از سمعک مناسب، مشکل کاملاً برطرف می شود و بدون دغدغه پشت فرمان می نشینید. نکته مهم این است که این موضوع را پنهان نکنید یا سرسری نگیرید. یک تست شنوایی سنجی ساده، هم به خودتان اطمینان خاطر می دهد، هم ایمنی شما و دیگران را در جاده تضمین می کند.
آیا تست شنوایی سنجی در منزل هم انجام می شود؟
تست شنوایی سنجی؛ قبلاً فقط در مطب ها و کلینیک های مجهز انجام می شد، اما امروزه شرایط تغییر کرده است. اگر به دلایل مختلف مثل کهولت سن، مشکلات حرکتی یا حتی صرفه جویی در وقت نتوانید به مرکز درمانی مراجعه کنید، دیگر جای نگرانی نیست. تست شنوایی سنجی در منزل هم کاملاً امکان پذیر است.
ادیومتریست ها با دستگاه های پیشرفته و قابل حمل به خانه شما می آیند و همان آزمایش های تخصصی که در کلینیک انجام می شود را در محیط آرام منزل شما پیاده می کنند. این روش به ویژه برای سالمندان و افرادی که بیرون رفتن برایشان سخت است، یک راهکار بسیار راحت و کارآمد محسوب می شود.
هزینه تست شنوایی سنجی چقدر است؟
هزینه شنوایی سنجی بسته به خدماتی که دریافت می کنید و محل انجام آن متغیر است. بعضی از این خدمات در مطب انجام میشوند و بعضی ها را می شود در منزل هم داشت که طبیعتاً هزینهٔ بیشتری خواهند داشت. در جدول زیر هزینههای تقریبی سال ۱۴۰۵ را برای چند خدمت رایج میبینید:
| خدمت | هزینه تقریبی (تومان) |
|---|---|
| نوار گوش (ادیومتری) | ۲۰۰,۰۰۰ تا ۳۰۰,۰۰۰ |
| ویزیت تجویز سمعک در منزل | حدود ۹۵۰,۰۰۰ |
| شنواییسنجی در منزل تهران | حدود ۱,۰۸۷,۵۰۰ |
جدول خلاصه شنوایی سنجی (مهم ترین اطلاعات در یک نگاه)
| عنوان | توضیح خلاصه |
|---|---|
| تعریف | چکاپ ساده و بدون درد برای گوش که مشخص میکند صداها را چطور می شنوید. |
| چه زمانی به آن نیاز داریم؟ | وقتی مدام میگویید (چی گفتی؟) ولوم تلویزیون را زیاد می کنید در محیط شلوغ حرف زدن برایتان سخت است وزوز گوش دارید. |
| مراحل انجام تست | ۱. گفتوگو با متخصص. ۲. معاینه داخل گوش ۳. تست پرده گوش (تمپانومتری، بدون درد) ۴. تست بیپ بیپ با هدفون در اتاق ساکت ۵. تکرار کلمات پخش شده. |
| محدودههای شنوایی | طبیعی (شنیدن همه صداها) ملایم (نشنیدن صدای پچ پچ) متوسط (مشکل در مکالمه محیط شلوغ) شدید (نشنیدن صحبت عادی) عمیق (نشنیدن صدای زنگ در). |
| بعد از تست چه میشود؟ | اگر مشکل نباشد: نیاز به کاری نیست. چنانچه مشکل پزشکی باشد: ارجاع به متخصص گوش و حلق و بینی. اگرکم شنوایی دائمی باشد: صحبت درباره سمعک. |
| تست شنوایی در خانه | امکان دارد. مخصوص سالمندان و کسانی که بیرون رفتن برایشان سخت است. متخصص با دستگاه قابل حمل به خانه شما میآید. |
نیاز به شنوایی سنجی و تهیه سمعک دارید؟
همانطور که بارها گفتیم و باز هم می گوییم، شنوایی سنجی یک کار عجیب و غریب نیست. یک قدم ساده و خیلی متداول برای مراقبت از یکی از مهم ترین حس های شماست. مثل اینکه برای چکاپ قلب یا چشم هایتان پیش دکتر می روید. به شما کمک می کند تا با آگاهی کامل، بهترین تصمیم را برای سلامتی و کیفیت زندگی تان بگیرید. پس اگر احساس می کنید شنوایی تان مثل قبل نیست، از برداشتن این قدم نترسید.
اگر مایل هستید می توانید برای انجام تست دقیق شنوایی سنجی و دریافت مشاوره های تخصصی رایگان سری به کلینیک هم بزنید. ما در سمعک نیوساند داستان شنوایی تان را بررسی می کنیم و به شما در بهبود کیفیتش کمک خواهیم کرد.
🔥پر پازدید ترین مقالات سایت :
- چطور بهترین مرکز شنوایی سنجی و سمعک تهران را پیدا کنیم؟
- ویژگی های قوی ترین سمعک دنیا چیست ؟
- چه زمانی نیاز به مراجعه به یک مرکز تخصصی شنوایی و سمعک داریم؟
- تمپانوپلاستی چیست؟
- استفاده طولانی مدت از سمعک چه عوارضی دارد ؟
- با روش های درمان کم شنوایی بدون سمعک آشنا شوید
- همه چیز درباره شنوایی سنجی کودکان
- تاثیر وزوز گوش بر ارزیابی شنوایی چگونه است ؟
- روند تست شنوایی آنلاین چگونه است ؟
- تربیت شنیداری چگونه به عملکرد بهتر سمعک کمک میکند ؟
پاسخ به سوال های پرتکرار شما
اصلاً و ابداً. هیچکدام از مراحل شنوایی سنجی درد یا ناراحتی ندارند.
معمولاً یک جلسه کامل شنوایی سنجی بین نیم ساعت تا یک ساعت وقت می برد.
نه، هیچ آمادگی خاصی لازم نیست. نه نیاز به ناشتا بودن است و نه کار دیگری.
اگر بالای ۵۰ سال سن دارید، خوب است که هر چند سال یکبار شنوایی تان را چک کنید. اگر هم از سمعک استفاده می کنید یا در جاهای پر سر و صدا کار می کنید، بهتر است سالی یکبار این کار را انجام دهید.
بستگی به نوع بیمه شما و نوع خدمتی دارد که دریافت می کنید. بعضی از بیمه های پایه و تکمیلی بخشی از هزینه ی نوار گوش را پوشش می دهند، اما بهتر است پیش از مراجعه، با بیمه خودتان یا کلینیک ما هماهنگ کنید تا از جزئیات دقیق مطمئن شوید.
در بیشتر موارد بله. اگر نتیجه تست نشان دهد که به سمعک نیاز دارید، همان جلسه یا جلسه ی بعدی می توانید درباره ی مدل مناسب مشورت کنید و روند تجویز را شروع کنید.
نتیجه خام تست معمولاً همان جلسه در اختیارتان قرار می گیرد و متخصص همان جا برایتان توضیح می دهد.
