کم‌ شنوایی ناشی از نویز: چرا اتفاق می‌ افتد و چگونه می‌ توان از آن پیشگیری کرد؟

کم‌ شنوایی ناشی از نویز یا NIHL یکی از شایع‌ ترین انواع افت شنوایی قابل پیشگیری است که در اثر قرارگرفتن در معرض صدای بسیار بلند یا مواجهه مکرر و طولانی با صدا ایجاد می‌ شود. این آسیب ممکن است به‌ تدریج ایجاد شود و فرد زمانی متوجه آن شود که درک گفتار، به‌ خصوص در محیط‌ های شلوغ، دشوار شده است. شناخت نحوه آسیب صدا به گوش می‌ تواند به پیشگیری از افت شنوایی و تشخیص زودهنگام آن کمک کند.

کم‌ شنوایی ناشی از نویز چیست؟

کم‌ شنوایی ناشی از نویز یا Noise-Induced Hearing Loss (NIHL) نوعی افت شنوایی است که در اثر قرار گرفتن گوش در معرض صدای بیش از حد بلند، طولانی‌ مدت یا تکرار شونده ایجاد می‌ شود. این مواجهه می‌ تواند در محیط کار، هنگام استفاده از ابزارهای پرصدا، شرکت در کنسرت، گوش‌ دادن با صدای زیاد به موسیقی یا حتی بر اثر یک صدای بسیار شدید مانند انفجار رخ دهد.

طبق توضیح NIDCD درباره کم‌ شنوایی ناشی از نویز، صداهای بسیار بلند حتی در مدت کوتاه و صداهای نسبتا بلند در صورت مواجهه طولانی یا تکراری می‌ توانند به ساختارهای حساس گوش داخلی آسیب بزنند. بنابراین فقط شدت صدا تعیین‌ کننده نیست؛ مدت و تعداد دفعات مواجهه و فاصله فرد از منبع صدا نیز اهمیت دارند.

کم‌ شنوایی ناشی از نویز می‌ تواند یک یا هر دو گوش را درگیر کند و شدت آن از افت خفیف تا کم‌ شنوایی قابل‌ توجه متغیر باشد. در برخی افراد نیز ابتدا تغییرات ظریف‌ تری مانند وزوز گوش یا دشواری در تشخیص گفتار در محیط‌ های شلوغ ظاهر می‌ شود.

کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی چگونه شکل می‌ گیرد؟

برای درک این موضوع، باید بدانیم مسیر شنوایی فقط به پرده گوش و گوش میانی محدود نمی‌ شود. در گوش داخلی، ساختاری حلزون‌ مانند به نام حلزون گوش (Cochlea) قرار دارد که ارتعاشات صوتی را به پیام‌ های عصبی تبدیل می‌ کند تا مغز بتواند آنها را به‌ عنوان صدا تفسیر کند.

وقتی صدا بیش از ظرفیت تحمل سیستم شنوایی باشد، سلول‌ های حسی گوش داخلی و اتصالات عصبی مرتبط با آنها ممکن است آسیب ببینند. به همین دلیل، کم‌ شنوایی ناشی از نویز در بسیاری از موارد در گروه کم‌ شنوایی حسی‌ عصبی قرار می‌ گیرد؛ یعنی منشأ اصلی آسیب در گوش داخلی یا مسیر عصبی شنوایی است، نه صرفا در انتقال مکانیکی صدا از گوش خارجی و میانی.

نکته مهم این است که آسیب همیشه با یک افت واضح در تست شنوایی شروع نمی‌ شود. ممکن است فرد همچنان صداهای معمولی را بشنود، اما متوجه شود فهمیدن صحبت دیگران در رستوران، مهمانی یا محیط کاری شلوغ برایش سخت‌ تر شده است.

چرا صدای بلند به گوش آسیب می‌ زند؟ 

درون حلزون گوش، سلول‌ های حسی تخصص‌ یافته‌ای به نام سلول‌ های مویی (Hair Cells) قرار دارند. روی این سلول‌ ها ساختارهای بسیار ظریفی به نام استریوسیلیا (Stereocilia) وجود دارد که در پاسخ به ارتعاشات صوتی حرکت می‌ کنند.

این حرکت مجموعه‌ای از فرایندهای مکانیکی و الکتریکی را ایجاد می‌ کند که در نهایت پیام شنوایی را به عصب شنوایی منتقل می‌ کند. بنابراین برای شنیدن طبیعی، سالم‌ بودن سلول‌ های مویی و ارتباط آنها با سیستم عصبی ضروری است.

وقتی گوش برای مدت طولانی در معرض صدای شدید قرار می‌ گیرد، حرکت شدید و مداوم این ساختارهای ظریف می‌ تواند به آنها آسیب برساند. شدت آسیب به عواملی مانند بلندی صدا، مدت مواجهه و تکرار آن بستگی دارد. به همین دلیل، حتی صدایی که در یک نوبت مشکل واضحی ایجاد نمی‌ کند، اگر بارها و برای مدت طولانی تکرار شود، می‌ تواند خطرناک باشد.

پیشنهاد خواندنی : آیا امواج موبایل بر شنوایی تاثیر گذار است ؟

چرا این سلول‌ ها دوباره ترمیم نمی‌ شوند؟

یکی از مهم‌ ترین دلایل جدی‌ بودن کم‌ شنوایی ناشی از نویز این است که سلول‌ های مویی آسیب‌ دیده در گوش انسان توانایی قابل‌ توجهی برای بازسازی طبیعی ندارند. در نتیجه، اگر مواجهه با صدا باعث تخریب دائمی این سلول‌ ها شود، بدن نمی‌ تواند به‌ سادگی آنها را جایگزین کند.

NIDCD نیز توضیح می‌ دهد که دسته‌ های مویی سلول‌ های شنوایی در انسان پس از آسیب قابل ترمیم یا جایگزینی نیستند و آسیب آنها می‌ تواند به افت شنوایی دائمی منجر شود.

البته این موضوع به این معنا نیست که هر بار کاهش موقت شنوایی پس از صدای بلند حتما به معنای از بین رفتن دائمی سلول‌ های مویی است. گاهی گوش پس از یک مواجهه صوتی شدید برای مدتی حساسیت طبیعی خود را از دست می‌ دهد و سپس دوباره به وضعیت قبلی برمی‌ گردد. این حالت ما را به دو مفهوم مهم TTS و PTS می‌ رساند.

تغییر موقت آستانه شنوایی در برابر آسیب دائمی

TTS چیست و چرا نباید آن را نادیده گرفت؟

TTS یا Temporary Threshold Shift به معنای «تغییر موقت آستانه شنوایی» است. در این حالت، بعد از قرار گرفتن در معرض صدای شدید، حساسیت گوش نسبت به صدا برای مدتی کاهش پیدا می‌ کند؛ مثلا ممکن است بعد از یک کنسرت شلوغ، کار طولانی با ابزار پرصدا یا حضور در محیطی بسیار پرسروصدا، صداها برای فرد خفه یا دور به نظر برسند و حتی وزوز گوش ایجاد شود.

در بسیاری از موارد، این تغییر پس از دور شدن از منبع صدا و سپری‌ شدن زمان برطرف می‌ شود. NIDCD اشاره می‌ کند که کاهش شنوایی ناشی از مواجهه با صدای بلند ممکن است طی ۱۶ تا ۴۸ ساعت برطرف شود؛ با این حال، برطرف‌ شدن ظاهری افت شنوایی لزوما به معنای بی‌ اثر بودن مواجهه صوتی نیست.

بنابراین اگر بعد از یک صدای شدید مرتبا احساس می‌ کنید گوش‌ هایتان گرفته، وزوز دارید یا شنوایی‌ تان موقتا کاهش یافته است، بهتر است آن را یک هشدار درباره میزان مواجهه با صدا بدانید، نه اینکه صرفا منتظر بمانید تا علامت از بین برود.

از کی مواجهه مکرر به آسیب دائمی (PTS) تبدیل می‌ شود؟

در مقابل TTS، PTS یا Permanent Threshold Shift به تغییری گفته می‌ شود که پس از سپری‌ شدن دوره بهبودی، آستانه شنوایی به سطح قبلی برنمی‌ گردد. در این شرایط، آسیب ایجاد شده دیگر صرفا یک تغییر موقت در حساسیت گوش نیست و می‌ تواند به کم‌ شنوایی دائمی منجر شود.

نکته مهم این است که نمی‌ توان یک عدد ثابت از شدت صدا یا تعداد دفعات مواجهه تعیین کرد که برای همه افراد دقیقا مرز تبدیل TTS به PTS باشد. شدت صدا، مدت مواجهه، تکرار آن، نوع نویز و حساسیت فردی همگی در میزان آسیب نقش دارند. بررسی علمی TTS و PTS نیز نشان می‌ دهد که مواجهه‌ های مکرری که در ابتدا تنها باعث تغییر موقت آستانه شنوایی می‌ شوند، در صورت تداوم می‌ توانند با ایجاد آسیب ماندگار همراه شوند.

به زبان ساده، برگشت شنوایی بعد از یک مواجهه صوتی، مجوز ادامه همان میزان مواجهه نیست. اگر این اتفاق مرتب تکرار شود، خطر آسیب پایدار بیشتر می‌ شود.

نوع تغییر	وضعیت شنوایی	مدت بازگشت	نشانه هشدار
TTS؛ موقت	کاهش موقت حساسیت گوش	معمولا پس از مدتی بهبود می‌یابد	احساس گرفتگی گوش، وزوز یا خفه‌ شدن صداها بعد از نویز
PTS؛ دائمی	افت شنوایی پایدار	به سطح قبلی برنمی‌ گردد	مشکل ماندگار در شنیدن یا فهم گفتار، به‌ ویژه صداهای زیر

نکته: مرز بین مواجهه‌ای که فقط TTS ایجاد می‌ کند و مواجهه‌ای که به آسیب دائمی منجر می‌ شود، برای همه افراد یکسان نیست. بنابراین تکرار مداوم TTS را نباید بی‌ اهمیت دانست؛ به‌ خصوص اگر با وزوز مداوم یا احساس کاهش شنوایی همراه باشد.

کم شنوایی پنهان چیست؟

گاهی فرد به شنوایی‌ سنج مراجعه می‌ کند، ادیومتری تون خالص او طبیعی است، اما همچنان در رستوران، مهمانی یا محیط کاری شلوغ نمی‌ تواند به‌ خوبی صحبت دیگران را دنبال کند. این وضعیت به‌ ویژه در افرادی که سابقه مواجهه با صدای بلند دارند، توجه پژوهشگران را به پدیده‌ای با عنوان کم‌ شنوایی پنهان (Hidden Hearing Loss) جلب کرده است.

کم‌ شنوایی پنهان با کم‌ شنوایی معمولی تفاوت دارد؛ در حالت کلاسیک، آستانه‌ های شنوایی در تست‌ های معمول ممکن است طبیعی باشند، اما برخی جنبه‌ های پردازش صدا، به‌ خصوص درک گفتار در حضور نویز پس‌ زمینه، دچار مشکل شوند. البته دشواری شنیدن در محیط شلوغ همیشه به معنای وجود کم‌ شنوایی پنهان نیست و می‌ تواند دلایل دیگری نیز داشته باشد.

کوکلئار سیناپتوپاتی چیست؟

برای انتقال درست صدا از حلزون گوش به مغز، سلول‌ های مویی داخلی باید از طریق اتصالات بسیار ظریفی به رشته‌ های عصب شنوایی ارتباط داشته باشند. این اتصالات را سیناپس‌ های سلول مویی داخلی و عصب شنوایی می‌ نامند.

کوکلئار سیناپتوپاتی (Cochlear Synaptopathy) به آسیب یا از بین رفتن بخشی از این ارتباطات گفته می‌ شود. پژوهش‌ های آزمایشگاهی نشان داده‌اند که مواجهه با نویز شدید می‌ تواند به این سیناپس‌ ها آسیب بزند، حتی در شرایطی که هنوز افزایش دائمی آستانه شنوایی در ادیومتری دیده نمی‌ شود.

به همین دلیل، اصطلاح Hidden Hearing Loss یا «کم‌شنوایی پنهان» برای توصیف برخی مشکلات شنوایی که با تست استاندارد آستانه‌ای به‌ سادگی مشخص نمی‌ شوند، مطرح شده است. با این حال، باید بین این مفهوم پژوهشی و یک تشخیص قطعی بالینی تفاوت قائل شد؛ هنوز یک تست استاندارد و مورد توافق برای تشخیص کم‌ شنوایی پنهان در همه افراد وجود ندارد. مرورهای علمی نیز نشان داده‌اند که روش‌ های مختلفی برای بررسی این وضعیت پیشنهاد شده‌اند، اما شواهد و کاربرد بالینی آنها همچنان در حال بررسی است.

چرا ممکن است تست شنوایی طبیعی باشد ولی در جمع، صدا را متوجه نشوید؟

ادیومتری معمولی عمدتاً بررسی می‌ کند که فرد کمترین شدت صدایی را که در یک محیط نسبتا آرام می‌ تواند بشنود، در فرکانس‌ های مختلف تشخیص می‌ دهد یا نه. اما شنیدن یک گفت‌وگوی واقعی در رستوران یا مهمانی، فقط به تشخیص یک صدای خالص در سکوت وابسته نیست؛ مغز باید هم‌ زمان صدای گوینده را از میان صدای افراد، موسیقی و سایر منابع نویز جدا کند.

به همین دلیل، ممکن است فرد در یک اتاق آرام تقریبا همه صداها را بشنود، اما وقتی چند نفر هم‌ زمان صحبت می‌ کنند، مرتب از دیگران بخواهد جمله‌شان را تکرار کنند یا برای فهمیدن صحبت‌ ها به چهره و لب‌ های گوینده نگاه کند.

بنابراین اگر تست شنوایی شما طبیعی است اما مشکل شنیدن در محیط‌ های شلوغ به‌ صورت مداوم وجود دارد، بهتر است آن را صرفا به «حواس‌پرتی» یا «شلوغ بودن محیط» نسبت ندهید. بررسی دقیق‌ تر توسط شنوایی‌ شناس می‌ تواند مشخص کند که آیا مسئله به عملکرد شنوایی، پردازش گفتار، گوش میانی یا عامل دیگری مربوط است.

علائم اولیه کم‌ شنوایی ناشی از نویز

کم‌ شنوایی ناشی از نویز همیشه با یک افت واضح و ناگهانی در شنوایی شروع نمی‌ شود. در بسیاری از افراد، نشانه‌ ها ابتدا آن‌ قدر خفیف هستند که به‌ راحتی نادیده گرفته می‌ شوند؛ به‌ خصوص اگر فرد هر روز در محیطی پرسر‌وصدا زندگی یا کار کند.

علائم زودهنگام و قابل چشم‌ پوشی

برخی از علائم اولیه‌ای که می‌ توانند پس از مواجهه مکرر با صدای بلند ظاهر شوند عبارتند از:

• وزوز گوش بعد از حضور در محیط پرصدا یا حتی در زمان استراحت
• احساس گرفتگی یا کیپ‌ شدن گوش بعد از صدای بلند
• خفه یا دور شنیده‌ شدن صداها پس از یک مواجهه صوتی شدید
• دشواری در فهمیدن صحبت دیگران در رستوران، مهمانی یا محیط کاری شلوغ
• بالا بردن مداوم صدای تلویزیون یا تلفن
• درخواست مکرر از دیگران برای تکرار صحبتشان
• دشواری بیشتر در شنیدن صداهای زیر یا ظریف

NIDCD نیز وزوز گوش و تغییر در توانایی فهم گفتار، به‌ خصوص در محیط‌ های شلوغ، را از نشانه‌ هایی می‌ داند که می‌ توانند همراه با آسیب شنوایی ناشی از نویز باشند.

چه زمانی باید نگران شد و به شنوایی‌ سنج مراجعه کرد؟

اگر بعد از قرار گرفتن در معرض صدای بلند، شنوایی یا وزوز گوش شما به‌ طور مداوم تغییر کرده است، بهتر است ارزیابی شنوایی را به تاخیر نیندازید. همچنین اگر در محیط آرام مشکلی ندارید اما در جمع مرتب صحبت دیگران را از دست می‌ دهید، انجام ارزیابی شنوایی ارزشمند است؛ حتی اگر قبلا یک ادیومتری طبیعی داشته باشید.

در مواردی مانند کاهش ناگهانی شنوایی، وزوز شدید و ناگهانی، سرگیجه قابل‌ توجه یا علائم کم شنوایی یک‌ طرفه، موضوع جدی‌ تر است و بهتر است ارزیابی پزشکی سریع انجام شود.

چه صداهایی برای گوش خطرناک هستند؟

خطر صدا فقط به این بستگی ندارد که «چقدر بلند» است. شدت صدا، مدت مواجهه و فاصله از منبع صدا در کنار یکدیگر تعیین می‌ کنند که گوش تا چه اندازه در معرض خطر قرار دارد.

آستانه ۸۵ دسی‌بل و قاعده مواجهه ایمن

عدد ۸۵ دسی‌بل (dBA) یک عدد مهم در حفاظت شنوایی است. طبق توصیه NIOSH، مواجهه شغلی با صدای ۸۵ dBA برای یک شیفت ۸ ساعته به‌ عنوان حد توصیه‌ شده برای کاهش خطر آسیب شنوایی در نظر گرفته می‌ شود و با افزایش شدت صدا، زمان مواجهه مجاز کاهش پیدا می‌ کند.

برای درک بهتر، NIDCD اشاره می‌ کند که صدای حدود ۱۰۰ dBA می‌ تواند پس از حدود ۱۴ دقیقه و صدای حدود ۱۱۰ dBA پس از حدود ۲ دقیقه، خطر آسیب شنوایی ایجاد کند.

بنابراین نمی‌ توان گفت «هر صدای زیر ۸۵ دسی‌بل کاملا بی‌خطر است» یا «صدای بالاتر از ۸۵ دسی‌بل بلافاصله باعث کم‌ شنوایی می‌ شود». زمان و تکرار مواجهه اهمیت زیادی دارند.

منبع صدا	شدت تقریبی	نکته مهم
گفت‌وگوی معمولی	۶۰–۷۰ dBA	معمولاً در محدوده کم‌خطر
ترافیک سنگین	حدود ۸۵ dBA	مواجهه طولانی نیازمند احتیاط است
موتورسیکلت	حدود ۹۵ dBA	زمان مواجهه باید محدود شود
هدفون با حداکثر صدا / کنسرت	حدود ۹۴–۱۱۰ dBA	ریسک بالا، به‌خصوص در مواجهه طولانی
آژیر	حدود ۱۱۰–۱۲۹ dBA	می‌تواند در مدت کوتاه آسیب‌زا باشد
آتش‌بازی	حدود ۱۴۰–۱۶۰ dBA	صدای بسیار شدید و بالقوه آسیب‌زا

این اعداد تقریبی هستند و بسته به فاصله از منبع، محیط و نوع دستگاه تغییر می‌ کنند. برای مثال، صدای هدفون به میزان بلندی تنظیم‌ شده و نوع هدفون وابسته است و نمی‌ توان برای همه کاربران یک عدد ثابت در نظر گرفت. مقادیر نمونه بالا بر اساس داده‌ های NIDCD هستند.

گروه‌ های در معرض خطر

خطر کم‌ شنوایی ناشی از نویز فقط به محیط‌ های صنعتی محدود نیست. افرادی که به‌ طور مداوم در معرض صدای بلند، چه در محل کار و چه در فعالیت‌ های تفریحی، قرار می‌ گیرند، بیشتر در معرض آسیب شنوایی هستند. شدت صدا، مدت و تکرار مواجهه سه عامل اصلی تعیین‌ کننده میزان این خطرند.

مشاغل صنعتی و پرسروصدا

کارگران کارخانه‌ ها، کارگاه‌ های فلزکاری و افرادی که با ماشین‌آلات، کمپرسورها و ابزارهای برقی کار می‌ کنند، از گروه‌ های مهم در معرض خطر هستند. تکرار مواجهه با صدای شدید در طول ماه‌ ها و سال‌ ها می‌ تواند به آسیب پایدار شنوایی منجر شود.

برای کاهش این خطر، استفاده صحیح از ایرپلاگ یا ایرماف، کاهش زمان حضور در محیط‌ های پرصدا و رعایت برنامه‌ های حفاظت شنوایی اهمیت دارد. محافظت از گوش باید پیش از ایجاد علائم و آسیب انجام شود.

بیشتر بخوانید : کم شنوایی شغلی چیست و چگونه رخ می دهد ؟

جوانان و کاربران هدفون و هندزفری

هدفون و هندزفری، کنسرت‌ ها و رویدادهای پرصدا نیز می‌ توانند میزان مواجهه صوتی را افزایش دهند. بلندی صدا در کنار مدت و دفعات استفاده تعیین می‌ کند که این مواجهه تا چه حد خطرناک باشد.

اگر برای شنیدن موسیقی مجبورید ولوم را زیاد کنید، دیگران صدای هدفون شما را می‌ شنوند یا بعد از استفاده دچار وزوز و احساس گرفتگی گوش می‌ شوید، بهتر است صدای پخش‌ شده و مدت استفاده را کاهش دهید.

نکته: هدفون به‌ خودی‌ خود باعث کم‌ شنوایی نمی‌ شود؛ مشکل اصلی، صدای بیش از حد بلند و استفاده طولانی یا مکرر است.

کم‌ شنوایی ناشی از نویز قابل درمان است؟

اگر مواجهه با صدای بلند باعث آسیب دائمی به سلول‌ های مویی حلزون یا ساختارهای مرتبط با انتقال پیام شنوایی شود، کم‌ شنوایی ناشی از نویز معمولا به‌ طور کامل برگشت‌ پذیر نیست. همان‌ طور که در بخش‌ های قبل گفتیم، سلول‌ های مویی گوش انسان توانایی محدودی برای بازسازی دارند و تخریب دائمی آنها می‌ تواند باعث افت پایدار شنوایی شود.

با این حال، این موضوع به معنی «بی‌ درمان بودن» کم‌ شنوایی ناشی از نویز نیست. هدف درمان این است که ابتدا میزان و الگوی افت شنوایی مشخص شود و سپس با روش مناسب، توانایی فرد برای شنیدن و درک گفتار بهبود پیدا کند. در افت‌ های قابل‌ توجه، سمعک یکی از اصلی‌ ترین گزینه‌ های توانبخشی است و در کنار آن، مدیریت وزوز یا استفاده از راهکارهای ارتباطی نیز ممکن است ضرورت داشته باشد.

نکته مهم این است که اگر کاهش شنوایی بلافاصله پس از یک صدای بسیار شدید یا به شکل ناگهانی ایجاد شده باشد، نباید خودسرانه آن را به کم‌ شنوایی ناشی از نویز نسبت داد. کاهش ناگهانی شنوایی نیازمند ارزیابی پزشکی سریع است؛ زیرا زمان شروع درمان در برخی علل افت شنوایی اهمیت دارد.

مسیر عملی از تشخیص تا انتخاب سمعک مناسب

انتخاب سمعک قبل از تشخیص دقیق کم‌ شنوایی انجام نمی‌ شود. ابتدا باید وجود و شدت افت شنوایی و فرکانس‌ های درگیر مشخص شود.

مراجعه به متخصص گوش و انجام ادیومتری

ارزیابی توسط پزشک گوش، حلق و بینی و شنوایی‌ شناس اولین قدم است. پزشک علل احتمالی افت شنوایی را بررسی می‌ کند و شنوایی‌ شناس با تست‌ هایی مانند ادیومتری تون خالص آستانه شنوایی را در فرکانس‌ های مختلف اندازه‌ گیری می‌ کند. در صورت نیاز، تست‌ هایی مانند تمپانومتری و ارزیابی گفتار نیز انجام می‌ شود.

چرا کم‌ شنوایی ناشی از نویز معمولا از فرکانس‌ های بالا شروع می‌ شود؟

در کم‌ شنوایی ناشی از نویز معمولاً فرکانس‌ های بالا بیشتر آسیب می‌ بینند و ممکن است در ادیوگرام، افت در محدوده ۳۰۰۰ تا ۶۰۰۰ هرتز یا 4-kHz notch دیده شود. البته این الگو به‌ تنهایی برای تشخیص کافی نیست و باید سابقه مواجهه با صدا، سن، بیماری‌ های گوش و سایر عوامل نیز بررسی شوند.

ویژگی‌ های سمعک مناسب برای افت شنوایی فرکانس بالا

برای سمعک مناسب کم‌ شنوایی فرکانس بالا نمی‌ توان یک مدل واحد معرفی کرد. انتخاب باید بر اساس الگوی افت شنوایی، شدت کم‌ شنوایی، وضعیت هر دو گوش و نیازهای شنیداری فرد انجام شود.

سمعک مناسب معمولا باید بتواند:

• فرکانس‌ های آسیب‌ دیده را متناسب با ادیوگرام تقویت کند؛
• وضوح گفتار را در محیط‌ های شلوغ بهبود دهد؛
• امکان تنظیم دقیق داشته باشد؛
• در صورت وجود وزوز، قابلیت‌ های مرتبط با مدیریت آن را ارائه دهد.

بنابراین بهترین سمعک برای کم‌ شنوایی ناشی از نویز لزوماً یک برند یا مدل خاص نیست؛ سمعکی است که متناسب با شنوایی فرد انتخاب و به‌درستی فیت و تنظیم شود.

راهکارهای پیشگیری از کم‌ شنوایی ناشی از نویز

بخش مهمی از کم‌ شنوایی ناشی از نویز با کاهش شدت و مدت مواجهه با صدا و استفاده صحیح از محافظ شنوایی قابل پیشگیری است.

استفاده صحیح از محافظ گوش

دو نوع رایج محافظ شنوایی عبارتند از:

• ایرپلاگ: داخل مجرای گوش قرار می‌ گیرد.
• ایرماف: روی گوش قرار می‌ گیرد و آن را می‌ پوشاند.

در محیط‌ های بسیار پرسروصدا ممکن است استفاده هم‌ زمان از هر دو مناسب باشد. محافظ باید متناسب با نوع و شدت نویز انتخاب و به‌ درستی استفاده شود. برای کنسرت‌ ها نیز محافظ‌ های مخصوص موسیقی می‌ توانند گزینه مناسبی باشند.

بیشتر بخوانید : با تاثیرات هندزفری بر شنوایی آشنا شوید !

قاعده صدای ایمن هدفون؛ توصیه WHO

سازمان جهانی بهداشت توصیه می‌ کند میانگین سطح صدای مواجهه برای بزرگسالان از ۸۰ دسی‌بل بیشتر نشود؛ با افزایش شدت صدا، زمان ایمن شنیدن نیز کاهش می‌ یابد.

برای استفاده ایمن‌ تر از هدفون:

• ولوم را پایین نگه دارید؛
• در محیط شلوغ از Noise Cancellation استفاده کنید؛
• بین دوره‌ های طولانی گوش‌ دادن به گوش‌ ها استراحت دهید؛
• در صورت بروز وزوز یا گرفتگی گوش، شدت و مدت استفاده را کاهش دهید.

فاصله‌ گذاری و کاهش زمان مواجهه با صدای بلند

فاصله بیشتر از منبع صدا و زمان کمتر در محیط پرصدا، میزان مواجهه را کاهش می‌ دهد. در محیط‌ های کاری پرسروصدا نیز می‌ توان با ایجاد زمان‌ های استراحت در محیط آرام و استفاده از محافظ گوش، مواجهه تجمعی با نویز را کمتر کرد.

صدای کمتر + فاصله بیشتر + زمان کوتاه‌ تر = مواجهه صوتی کمتر

جمع‌ بندی

کم‌ شنوایی ناشی از نویز (NIHL) معمولا در اثر مواجهه طولانی یا مکرر با صداهای شدید ایجاد می‌ شود و آسیب دائمی آن به گوش داخلی معمولا برگشت‌ پذیر نیست. وزوز گوش، گرفتگی گوش، کاهش وضوح صدا و مشکل در فهم گفتار در محیط‌ های شلوغ از نشانه‌ های مهم هستند.

مهم‌ ترین راه پیشگیری، کاهش شدت و مدت مواجهه، فاصله گرفتن از منبع صدا و استفاده صحیح از محافظ گوش است. در صورت ایجاد افت شنوایی نیز ارزیابی دقیق شنوایی، مبنای انتخاب روش توانبخشی و در صورت نیاز سمعک مناسب خواهد بود.

سوالات متداول