خیلی از ما وقتی با کم شنوایی روبرو می شویم، اولین واکنش مان انکار است. با خودمان می گوییم: “شنوایی ام آنقدرها هم بد نیست” یا “این دیگران هستند که شمرده حرف نمی زنند” خلاصه با انکار سراغ سمعک نمی رویم. متاسفانه به تعویق انداختن استفاده از سمعک، یک تصمیم رایج است. اما این تصمیم، فقط به معنای از دست دادن چند کلمه یا نشنیدن صدای تلویزیون نیست. عوارض استفاده نکردن از سمعک، یک اثر دومینووار و پنهان است که می تواند به تدریج، جنبه های مختلفی از سلامت مغز، روان و حتی امنیت فیزیکی ما را به خطر بیندازد.
برای همین این مطلب قرار است پرده از این خطرات بزرگ بردارد و به شما بگوید که نادیده گرفتن کم شنوایی(کم یا زیاد)، چه بهای سنگینی می تواند داشتهباشد.
ویزیت و مشاوره تخصصی سمعک
اول یک جلسه شنوایی سنجی انجام دهید بعد درباره خرید سمعک با هم صحبت می کنیم.
قبل از هر چیزی وقتی مغز شما نمی شنود، شروع به ضعیف شدن می کند
این شاید مهم ترین و نگران کننده ترین عارضه ای باشد که کمتر کسی از آن اطلاع دارد. گوش های ما فقط ورودی صدا هستند. پردازش و درک واقعی صدا در مغز اتفاق می افتد. وقتی مغز برای مدت طولانی از دریافت ورودی های صوتی محروم می شود، اتفاقات ناخوشایندی برایش می افتد. مثلا چه اتفاقاتی؟
این ها فقط تعدادی از عوارض استفاده نکردن از سمعک هستند که مستقیما مغز را تحت تاثیر قرار می دهند:
مغز دچار “محرومیت شنوایی” و تنبلی می شود
این یک قانون ساده است: “استفاده کن یا از دست بده”. بخش هایی از مغز که مسئول پردازش صدا هستند، وقتی سیگنال کافی از گوش ها دریافت نکنند، به تدریج “تنبل” می شوند و کارایی خود را از دست می دهند. این پدیده که به آن “محرومیت شنوایی” (Auditory Deprivation) می گویند، باعث می شود که حتی اگر بعدها تصمیم به استفاده از سمعک بگیرید، مغز شما برای درک و تشخیص گفتار، کار بسیار سخت تری در پیش داشته باشد. در واقع، شما توانایی مغزتان برای شنیدن را به مرور زمان از بین می برید.
آیا استفاده نکردن از سمعک خطر ابتلا به زوال عقل را افزایش می دهد؟
در سال های اخیر پژوهش های متعددی به بررسی ارتباط میان کم شنوایی درمان نشده و افت عملکرد شناختی مغز پرداختهاند. نتایج این مطالعات نشان می دهد افرادی که دچار کم شنوایی هستند و برای جبران آن از سمعک یا سایر روش های توانبخشی شنوایی استفاده نمی کنند، ممکن است بیشتر از سایر افراد در معرض کاهش توانایی های شناختی قرار بگیرند.
“Hearing loss is associated with a higher risk of cognitive decline and dementia.”
«کم شنوایی با افزایش خطر افت شناختی و زوال عقل ارتباط دارد.»
منبع: Johns Hopkins Medicine
زمانی که مغز به طور مداوم صداهای محیط را به شکل کامل دریافت نمی کند، بخشی از منابع شناختی خود را صرف تلاش برای شنیدن و درک گفتار می کند. در نتیجه انرژی کمتری برای فعالیت هایی مانند یادگیری، تمرکز و پردازش اطلاعات باقی می ماند. به همین دلیل برخی متخصصان معتقدند که کم شنوایی درمان نشده می تواند یکی از عوامل مؤثر در تسریع روند افت شناختی باشد.
البته باید توجه داشت که تاکنون ثابت نشده است که سمعک نزدن به تنهایی باعث زوال عقل می شود. آنچه مطالعات نشان دادهاند، وجود یک ارتباط معنادار میان کم شنوایی درمان نشده و افزایش خطر بروز مشکلات شناختی است.
استفاده نکردن از سمعک سلامت روان شما هم به طور مستقیم هدف قرار می گیرد
یکی دیگر از عوارض استفاده نکردن از سمعک، ضربه ای است که به سلامت روانی و حال خوب شما وارد می شود. نشنیدن، فقط یک مشکل فیزیکی نیست؛ یک بار روانی سنگین است. این موارد هم از نظر روانی عوارض استفاده نکردن از سمعک هستند:
کم شنوایی می تواند شما را به سمت افسردگی و اضطراب سوق دهد
تلاش مداوم برای شنیدن و برقراری ارتباط، فوق العاده انرژی بر و استرس زاست:
- شما مدام نگران این هستید که چیزی را اشتباه متوجه شوید
- یک سوال را چند بار بپرسید یا در یک جمع، منزوی به نظر برسید.
این حس ناتوانی، ناامیدی و انزوای تدریجی، زمینه ساز بروز افسردگی و اضطراب می شود. شما کم کم:
- از فعالیت هایی که قبلاً از آن ها لذت می بردید، کناره گیری می کنید، چون دیگر مثل سابق برایتان لذت بخش نیستند.
- لذت شنیدن موسیقی، صدای خنده نوهها یا حتی صدای پرندگان، چیزهایی نیستند که بتوان به راحتی از دست شان داد.
- و ….
شما به تدریج از دنیای اطراف تان جدا و منزوی می شوید
متاسفانه این یک فرآیند تدریجی اما بسیار مخرب است. وقتی شرکت در گفتگوها برایتان سخت می شود، کم کم ترجیح می دهید در مهمانی ها و دورهمی ها سکوت کنید. وقتی مدام از دیگران می خواهید حرف شان را تکرار کنند و با واکنش های بی حوصله آن ها روبرو می شوید، ترجیح می دهید اصلاً سوالی نپرسید. این کناره گیری ذره ذره، شما را از حلقه دوستان و خانواده جدا کرده و در یک دنیای ساکت و تنها، حبس می کند. این انزوای اجتماعی، خود سرمنشأ بسیاری از مشکلات روانی و شناختی دیگر است.
بیشتر بخوانید: با رایج ترین انواع سمعک آشنا شوید
بجز این ها امنیت فیزیکی و تعادل شما هم به خطر می افتد
اینجاست که ماجرا کمی ترسناک می شود. عوارض استفاده نکردن از سمعک فقط به مغز و روان محدود نمی شود و می تواند امنیت جانی شما را نیز تهدید کند. مثلا این ها هم تعدادی از عوارض فیزیکی در این خصوص هستند:
نشنیدن صداهای هشداردهنده
شما ممکن است صدای بوق یک ماشین در حال نزدیک شدن، آژیر آمبولانس، زنگ خطر آتش سوزی، یا حتی صدای کسی که شما را صدا می زند تا از یک خطر آگاه تان کند را نشنوید.
افزایش ریسک زمین خوردن
شاید برایتان عجیب باشد، اما سیستم شنوایی و سیستم تعادل ما در گوش داخلی، ارتباط تنگاتنگی با هم دارند. تحقیقات نشان می دهند که افراد مبتلا به کم شنوایی (حتی نوع خفیف)، تا سه برابر بیشتر از افراد عادی در معرض خطر زمین خوردن هستند. مغز شما برای حفظ تعادل، علاوه بر اطلاعاتی که از چشم ها و پاها می گیرد، به ورودی های صوتی از محیط نیز نیاز دارد.
بیشتر بخوانید : باورهای غلط درباره ضرورت استفاده از سمعک
آیا عدم استفاده از سمعک باعث بدتر شدن کم شنوایی می شود؟
این سؤال یکی از پرتکرارترین پرسش های افراد دارای افت شنوایی است. پاسخ کوتاه این است که در بیشتر موارد، استفاده نکردن از سمعک باعث تشدید مستقیم آسیب شنوایی نمی شود؛ اما می تواند پیامدهای مهمی برای مغز و توانایی درک گفتار ایجاد کند. به عبارت دیگر، ممکن است میزان افت شنوایی شما ثابت بماند اما مغز به مرور توانایی پردازش صداها را از دست بدهد.
این پدیده که گاهی با عنوان «محرومیت شنوایی» شناخته می شود، باعث می شود تشخیص و تفسیر کلمات دشوارتر شود. به همین دلیل برخی افراد پس از سالها تأخیر در استفاده از سمعک، هنگام شروع درمان احساس میکنند درک گفتار برایشان دشوارتر از گذشته شده است.
چه مدت بعد از تجویز سمعک نباید استفاده از آن را به تعویق انداخت؟
پاسخ دقیق این سؤال به شدت کم شنوایی، سن فرد و شرایط پزشکی او بستگی دارد؛ اما متخصصان معمولاً توصیه می کنند پس از تأیید نیاز به سمعک، روند تهیه و استفاده از آن در کوتاه ترین زمان ممکن آغاز شود. هرچه فاصله میان تشخیص کم شنوایی و شروع استفاده از سمعک بیشتر باشد، احتمال بروز مشکلاتی مانند تحلیل مسیرهای شنوایی مغز، کاهش درک گفتار و دشوارتر شدن سازگاری با سمعک افزایش پیدا می کند.
نشانه هایی که میگویند دیگر نباید استفاده از سمعک را به تأخیر بیندازید
گاهی افراد مدت ها با علائم کم شنوایی زندگی می کنند و تصور می کنند هنوز نیازی به سمعک ندارند. اما برخی نشانه ها هشدار می دهند که زمان اقدام فرا رسیده است.
مهم ترین علائم هشداردهنده:
- مدام از دیگران می خواهید صحبت خود را تکرار کنند.
- صدای تلویزیون یا تلفن را بیش از دیگران بلند می کنید.
- در مکالمات گروهی بخشی از صحبت ها را از دست می دهید.
- شنیدن صدای کودکان یا افراد با صدای آرام برایتان دشوار شده است.
- پس از گفتگوهای طولانی احساس خستگی ذهنی می کنید.
- در محیط های شلوغ متوجه صحبت های دیگران نمی شوید.
- خانواده و اطرافیان بارها به مشکل شنوایی شما اشاره کرده اند.
یک نگاه کلی به عوارض استفاده نکردن از سمعک
برای جمع بندی، بیایید این عوارض را در یک جدول ساده با هم مرور کنیم:
| حوزه تحت تأثیر | عوارض اصلی نادیده گرفتن کم شنوایی |
|---|---|
| مغز و شناخت | تحلیل رفتن بخش شنوایی مغز، افزایش چشمگیر ریسک زوال عقل (دمانس). |
| سلامت روان | افزایش احتمال افسردگی، اضطراب و ناامیدی. |
| زندگی اجتماعی | انزوای تدریجی، قطع ارتباط با دوستان و خانواده، کاهش مشارکت اجتماعی. |
| امنیت فیزیکی | نشنیدن صداهای هشدار، افزایش شدید ریسک زمین خوردن و آسیب های فیزیکی. |
🔥پربازدید ترین مقالات سایت :
- تمپانوپلاستی چیست ؟
- آیا استفاده روزمره از سمعک ممکن است ؟
- آیا سمعک پشت گوشی نامرئی برای همه افراد مناسب است ؟
- آیا استفاده طولانی مدت از سمعک عوارض دارد ؟
- علت کم شنوایی یک طرف چیست ؟
به سمعک به چشم یک عصا برای گوش تان نگاه نکنید….
سعی کنید به سمعک به چشم یک ابزار کاربردی برای حفظ سلامتی مغزتان نگاه کنید. این وسیله قرار است به شما کمک کند تا ارتباط خود با دنیا را حفظ کنید و بیشتر از زندگی لذت ببرید. درست مانند عینکی که برای بهتر دیدن به چشم می زنید، سمعک هم به شما کمک می کند تا بهتر “زندگی کنید”. به تعویق انداختن آن، بهایی بسیار سنگین تر از هزینه خرید یک دستگاه دارد.
سوالات پرتکرار شما در خصوص عوارض استفاده نکردن از سمعک
خیر، دقیقاً برعکس. سمعک با تحریک کردن مغز، به حفظ و تقویت مسیرهای عصبی شنوایی کمک می کند.
بله. تحقیقات نشان می دهند که حتی کم شنوایی خفیف نیز ریسک زوال عقل و به هم خوردن تعادل را افزایش می دهد.
خیر. تکنولوژی سمعک ها فوق العاده پیشرفت کرده و بسیاری از آن ها بسیار کوچک، نامرئی و هوشمند هستند.
در ابتدا ممکن است کمی زمان ببرد تا مغز شما مجددا نسبت به صداها عادت کند، اما این یک فرآیند کاملاً طبیعی است.
بله، در بسیاری از موارد کم شنوایی یک طرفه نیز می تواند کیفیت زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. افرادی که فقط در یک گوش دچار افت شنوایی هستند معمولاً در تشخیص جهت صدا، شنیدن مکالمات در محیط های شلوغ و درک گفتار با مشکل مواجه می شوند.
