چند راهکار ساده برای سازگاری و عادت به سمعک 

وقتی سمعک را اولین بار روی گوشتان می گذارید، احتمالاً منتظرید همه صداها یکهو برگردند؛ درست مثل روز اول. خیلی از مراجعین ما هم همین توقع را دارند. اما واقعیت این است که عادت کردن به سمعک، یک شبه اتفاق نمی افتد. گوش و مغزتان باید دوباره با هم هماهنگ شوند و این کار زمان می خواهد. در این مقاله می خواهیم توضیح بدهیم روند سازگاری و عادت به سمعک به چه صورت است.

عادت کردن به سمعک در  یک نگاه

پیش از اینکه وارد بحث های عمیق تر شویم، در این جدول یک نقشه راه کلی برای فرآیند سازگاری و عادت به سمعک برایتان ترسیم کرده‌ایم تا بدانید در هر مرحله چه انتظاری از خودتان و دستگاهتان داشته‌باشید:

مرحله زمانی	وضعیت شنوایی و ذهنی شما	تمرین پیشنهادی برای پیشرفت
۳ روز اول	صداها بیش از حد بلند، فلزی و گاهی آزاردهنده هستند	استفاده از سمعک فقط در محیط های بسیار آرام خانه
هفته دوم	صدای خودتان کمتر عجیب به نظر می رسد و صداهای محیطی آشنا می شوند	تماشای اخبار یا گوش دادن به پادکست در محیط خلوت
هفته سوم تا چهارم	مغز یاد می گیرد صداهای مزاحم (مثل یخچال) را فیلتر کند	شرکت در گفتگوهای دو یا سه نفره در محیط های کمی شلوغ
ماه دوم به بعد	سمعک به بخشی از بدن تبدیل شده و نشنیدن بدون آن سخت است	حضور کامل در تمام فعالیت های اجتماعی و رستوران ها

چرا مغز ما در روزهای اول از شنیدن صداهای جدید شاکی می شود

وقتی سال ها کم شنوا باشید، مغزتان به سکوت عادت می کند. صداهای ریز و کم اهمیت مثل تیک تاک ساعت یا باد کولر را حذف می کند تا شما اذیت نشوید. حالا سمعک را می گذارید و ناگهان همه این صداها برمی گردند. مغز که دیگر یادش رفته چطور این حجم ورودی را مرتب کند، همه را یکجا و بلند تحویلتان می دهد.

برای همین روزهای اول، صدای آب یا راه رفتن خودتان روی موزاییک هم آزارتان می دهد. عادت کردن به سمعک یعنی مغز دوباره یاد بگیرد کدام صدا مهم است و کدام را باید پس زمینه بگذارد.

 در هفته اول استفاده از سمعک چه احساسی خواهید داشت؟

روزهای اول معمولاً چالش برانگیزترین بخش مسیر هستند. شما ممکن است حس کنید که گوشتان کیپ شده یا چیزی در آن گیر کرده‌است. همچنین ممکن است از کیفیت صداها شکایت داشته‌باشید و بگویید صداها “فلزی” یا “تودماغی” شده‌اند. تمام این ها بخشی از فرآیند طبیعی سازگاری و عادت به سمعک است.

ما همیشه به بیمارانمان توصیه می کنیم که…

در سه روز اول، سمعک را فقط در خانه و در زمان های کوتاه استفاده کنند. سعی نکنید از همان ساعت اول در خیابان یا مهمانی های شلوغ از آن استفاده کنید؛ چون مغزتان خیلی زود خسته می شود و ممکن است کلاً قید سمعک را بزنید. شنیدن صدای شرشر آب یا صدای ورق زدن کتاب در خانه، بهترین تمرین های اولیه برای آشتی دادن مغز با دنیای صداهاست.

چرا صدای خودتان در ابتدای درمان عجیب و غریب به نظر می رسد؟

یکی از بزرگترین موانع در سازگاری و عادت به سمعک، تغییر در تن صدای خود فرد است. مراجعان می گویند: “انگار صدایم از داخل یک بشکه بیرون می آید” یا “صدایم اصلاً شبیه خودم نیست”. این اتفاق به دلیل پدیده ای به نام “اثر انسداد” رخ می دهد.

وقتی مجرای گوش با قالب سمعک بسته می شود، ارتعاشات صدای خودتان که از طریق استخوان های جمجمه منتقل می شوند، راهی برای خروج ندارند و در گوش منعکس می شوند.

خبر خوب این است که مغز شما به زودی این تغییر را هم می پذیرد

بهترین راهکار برای حل این مشکل، بلند صحبت کردن با خودتان است. سعی کنید روزانه ده دقیقه از روی یک کتاب با صدای بلند برای خودتان بخوانید. این کار به سیستم شنوایی شما کمک می کند تا خیلی سریع تر با فرآیند سازگاری و عادت به سمعک هماهنگ شود و صدای خودتان دوباره برایتان عادی و دلنشین شود.

راهکارهای عملی برای اینکه سریع تر به سمعک جدیدتان عادت کنید

اگر می خواهید زمان سازگاری و عادت به سمعک را کوتاه کنید و زودتر به نتیجه برسید، نباید فقط منتظر بنشینید. شما باید فعالانه به سیستم عصبی تان کمک کنید. در اینجا لیستی از کارهای ساده اما بسیار موثر را برایتان آورده ایم:

• سمعک را به صورت پله پله استفاده کنید: در روز اول با دو ساعت شروع کنید و هر روز یک ساعت به این زمان اضافه کنید تا به بیداری کامل برسید.
• با محیط های خلوت شروع کنید: ابتدا با یک نفر که صدایش را دوست دارید در یک اتاق آرام صحبت کنید تا تمرکزتان روی درک کلمات باشد.
• صداهای محیطی را شناسایی کنید: وقتی صدایی می شنوید که نمی شناسید، به دنبال منبعش بگردید. مثلاً اگر صدای تق تقی می آید و متوجه می شوید صدای راه رفتن گربه است، مغزتان آن صدا را ثبت کرده و دیگر به عنوان یک صدای هشدار به آن نگاه نمی کند.
• خستگی شنوایی را جدی بگیرید: اگر حس کردید کلافه شده اید، سمعک را برای یک ساعت در بیاورید و به مغزتان استراحت بدهید، اما حتماً دوباره آن را بگذارید.

نقش تنظیمات تخصصی شنوایی سنج در روند سازگاری شما

بسیاری از افراد فکر می کنند اگر با سمعک راحت نیستند، حتماً دستگاه خراب است. اما حقیقت این است که سازگاری و عادت به سمعک به شدت به تنظیمات دقیق متخصص بستگی دارد. ما در جلسات تنظیم، معمولاً صدا را از پله های پایین شروع می کنیم. اگر از همان روز اول قدرت سمعک را روی صد در صد بگذاریم، شما احتمالاً همان شب سمعک را در کشو می گذارید و دیگر سراغش نمی روید.

سمعک به این شکل باید استفاده شود …

ما صدا را به تدریج و در طول چندین هفته زیاد می کنیم تا مغز فرصت تطبیق داشته باشد. بنابراین، جلسات پیگیری بعد از خرید سمعک، حتی از خودِ خرید هم مهم تر هستند. شما باید تمام جزییات آزاردهنده را یادداشت کنید و در جلسه تنظیم به دکترتان بگویید. مثلاً اگر صدای قاشق و چنگال خیلی تیز است، متخصص با تغییر در فرکانس های خاص، این مشکل را حل می کند و مسیر سازگاری و عادت به سمعک را برایتان هموارتر می سازد.

چطور در محیط های شلوغ و مهمانی ها از سمعک استفاده کنیم؟

وقتی از مرحله اول گذشتید، سخت ترین امتحان در فرآیند سازگاری و عادت به سمعک شروع می شود: شنیدن در محیط های شلوغ. در رستوران یا مهمانی که چندین نفر همزمان حرف می زنند، حتی آدم های با شنوایی نرمال هم گاهی گیج می شوند. برای شما که سمعک دارید، این چالش بزرگتر است.

پیشنهاد ما این است که …

در این محیط ها، پشت به دیوار بنشینید تا میکروفون های سمعک بتوانند روی صداهای روبروی شما تمرکز کنند و نویزهای پشت سر را حذف کنند. همچنین، سعی کنید به صورت طرف مقابل نگاه کنید؛ لب خوانی به صورت ناخودآگاه به مغز کمک می کند تا قطعات پازل کلمات را سریع تر کنار هم بگذارد. با تکرار این موقعیت ها، سازگاری و عادت به سمعک در محیط های اجتماعی هم به کمال می رسد و شما دیگر خودتان را از جمع ایزوله نخواهید کرد.

مقایسه ویژگی های فیزیکی سمعک و تاثیر آن بر راحتی بیمار

گاهی اوقات نوع و مدل دستگاهی که انتخاب کرده اید، بر سرعت سازگاری و عادت به سمعک تاثیر می گذارد. در جدول زیر این تفاوت ها را بررسی کرده ایم.

نوع مدل سمعک	تاثیر بر راحتی فیزیکی	تاثیر بر پذیرش صدا توسط مغز
مدل های پشت گوشی (BTE)	بسیار راحت و دارای تهویه مناسب	صدای طبیعی تر به دلیل باز بودن مجرای گوش
مدل های داخل گوشی (ITE)	ممکن است حس پری ایجاد کند	تمرکز مستقیم صدا در مجرا اما احتمال اثر انسداد
مدل های نامرئی (IIC)	نیاز به زمان برای عادت به جسم خارجی در عمق گوش	کیفیت صدای بسیار طبیعی به دلیل استفاده از لاله گوش

آیا استفاده از سمعک در روزهای اول باعث سردرد یا خستگی می شود؟

بله، این موضوع کاملاً طبیعی است و نباید شما را بترساند. شنیدن یک فعالیت مغزی سنگین است. وقتی سال ها بخش شنوایی مغز تنبل بوده، حالا مجبور است مثل یک ورزشکار حرفه ای بدود. این فعالیت زیاد باعث خستگی ذهنی و گاهی سردردهای خفیف در پایان روز می شود.

در مسیر سازگاری و عادت به سمعک، این خستگی نشانه موفقیت است؛ یعنی مغز شما در حال سیم کشی مجدد مدارات عصبی خودش است. برای کاهش این فشار، سعی کنید خواب کافی داشته باشید و در طول روز زمان هایی را در سکوت مطلق بگذرانید. بعد از حدود دو هفته، این خستگی ها کاملاً از بین می روند و شما با انرژی بیشتری به گفتگوها ادامه می دهید.

اهمیت حمایت خانواده در طول دوره عادت کردن به دستگاه چیست؟

پیروزی در فرآیند سازگاری و عادت به سمعک یک ورزش تیمی است. اطرافیان شما باید بدانند که شما در حال طی کردن یک دوره حساس هستید. از آن ها بخواهید که وقتی با شما حرف می زنند، جلوی دهانشان را نگیرند، از اتاق دیگر فریاد نزنند و با سرعت معمولی صحبت کنند.

وقتی خانواده صبور باشند و پیشرفت های کوچک شما را تشویق کنند، انگیزه شما برای ادامه راه دوچندان می شود. بسیاری از کسانی که در سازگاری و عادت به سمعک شکست می خورند، کسانی هستند که اطرافیانشان مدام با شوخی یا بی صبری آن ها را کلافه کرده اند. پس این مقاله را به عزیزانتان هم نشان دهید تا بدانند چطور باید یاور شما در این مسیر باشند.

چه زمانی باید نگران شوید و با متخصص تماس بگیرید

اگرچه گفتیم اکثر ناراحتی ها طبیعی هستند، اما در برخی موارد در فرآیند سازگاری و عادت به سمعک نباید تعلل کرد. اگر حس کردید بدنه سمعک باعث ایجاد زخم در گوش شده است، یا اگر دستگاه به طور مداوم سوت می کشد و با جابجا کردن هم خوب نمی شود، حتماً باید به کلینیک مراجعه کنید.

همچنین اگر درد شدیدی در عمق گوش حس کردید، ممکن است به دلیل فشار غیرعادی قالب یا حساسیت پوستی باشد که متخصص شنوایی سنجی به راحتی آن را برطرف می کند. هدف ما این است که شما با کمترین زحمت به بیشترین کیفیت زندگی برسید.

سوالات متداول درباره مراحل عادت کردن به سمعک