اگر این روزها متوجه شدهاید که پدر یا مادرتان صدای تلویزیون را خیلی بلندتر از قبل می کند، یا مدام از شما می خواهد جمله تان را تکرار کنید، احتمالاً دارید از خودتان می پرسید چطور بفهمیم پدر یا مادرمان به سمعک نیاز دارد. جواب کوتاه این است: مجموعه ای از تغییرات رفتاری کوچک، مثل بلندتر کردن صدای تلویزیون، مشکل در شنیدن مکالمه تلفنی، یا کناره گیری تدریجی از جمع های خانوادگی، معمولاً زودتر از خود فرد سالمند، توسط اطرافیان دیدهمیشود. در ادامه این نشانه ها را دقیق تر بررسی می کنیم، یک تست ساده خانگی به شما می دهیم و توضیح می دهیم که چرا نادیده گرفتن این علائم فقط به مشکل شنوایی ختم نمی شود.
۸ نشانه رایج که نشان می دهد والدین شما به سمعک نیاز دارند
قبل از هر چیز، این فهرست را مرور کنید. اگر حتی سه یا چهار مورد از این ها برایتان آشنا به نظر می رسد، احتمال کم شنوایی قابل توجه است:
- صدای تلویزیون یا رادیو را نسبت به قبل بسیار بلندتر می کند.
- در مکالمات گروهی یا محیط های شلوغ (مثل مهمانی یا رستوران) گیج به نظر می رسد و کمتر صحبت می کند.
- مدام می گوید «چی؟» یا از شما می خواهد حرف تان را تکرار کنید.
- مکالمه تلفنی برایش سخت شده و ترجیح می دهد کمتر تلفنی صحبت کند.
- گاهی جواب هایی می دهد که ربطی به سوال شما ندارد، چون بخشی از جمله را نشنیده.
- صدای زنگ در، تلفن همراه یا هشدارهای آشپزخانه را متوجه نمی شود.
- از جمع های خانوادگی و دورهمی ها فاصله می گیرد و ترجیح می دهد تنها باشد.
- خودش می گوید صداها را می شنود اما «کلمات واضح نیستند»؛ این جمله دقیقاً نشانه کلاسیک کم شنویی حسی-عصبی است، نه فقط کاهش شدت صدا.
تفاوت رفتار عادی سالمندی با نشانه واقعی کم شنوایی چیست؟
خیلی از خانواده ها این رفتارها را به حساب «پیر شدن طبیعی» یا فراموشی می گذارند. جدول زیر کمک می کند این دو را از هم تفکیک کنید:
| رفتار مشاهده شده | توضیح عادی (که معمولاً اشتباه گرفته می شود) | نشانه واقعی کم شنوایی |
| نشنیدن حرف در جمع شلوغ | خستگی یا حواس پرتی | ناتوانی مغز در تفکیک صدای هدف از نویز پس زمینه |
| تکرار مکرر «چی؟» | بی توجهی یا سرگرمی با چیز دیگر | افت شنوایی در فرکانس های بالا (رایج ترین نوع کم شنویی سالمندی) |
| کناره گیری از جمع | افسردگی یا بی حوصلگی سن بالا | خستگی ذهنی ناشی از تلاش مداوم برای شنیدن و فهمیدن |
| صدای بلند تلویزیون | علاقه شخصی به صدای بلند | جبران ناخودآگاه افت شنوایی |
| پاسخ نامرتبط به سوال | فراموشی یا اختلال تمرکز | نشنیدن بخشی از جمله، نه فراموش کردن آن |
اگر بیشتر رفتارهای پدر یا مادرتان در ستون سوم این جدول قرار می گیرد، احتمالاً پاسخ سوال چطور بفهمیم پدر یا مادرمان به سمعک نیاز دارد، در همین جدول مشخص شده است.
چطور در خانه تست شنوایی ساده انجام دهیم؟ (قبل از تست اصلی)
پیش از رزرو نوبت تست شنوایی سنجی، می توانید این چند سوال ساده را از خودتان یا پدر و مادرتان بپرسید:
- آیا در یک مکالمه دو نفره و آرام، بدون مشکل خاصی صحبت ها را دنبال می کند؟
- آیا وقتی پشتش به شماست و نمی تواند لب هایتان را ببیند، باز هم متوجه حرف تان می شود؟
- آیا صدای زنگ موبایل یا در خانه را از اتاق دیگر می شنود؟
- آیا در جمع خانوادگی، بیشتر ساکت است یا فعالانه در گفت وگو شرکت می کند؟
اگر پاسخ بیشتر این سوالات «نه» یا «به سختی» است، یعنی وقت آن رسیده یک تست شنوایی سنجی رسمی انجام شود. در نظر بگیرید که این یک تست غیررسمی است، نه تشخیص قطعی.
چرا نادیده گرفتن این نشانه ها فقط به مشکل شنوایی ختم نمی شود؟
نکتهای که خیلی از خانواده ها نمی دانند این است که کم شنوایی درمان نشده، فقط یک مشکل ارتباطی ساده نیست. بر اساس گزارش کمیسیون لنست درباره عوامل خطر قابل پیشگیری زوال عقل (Livingston و همکاران، ۲۰۲۰)، کم شنوایی درمان نشده یکی از مهم ترین عوامل خطر قابل پیشگیری برای زوال شناختی در سالمندی شناخته شدهاست.
مغزی که برای مدت طولانی صداهای واضح دریافت نکند، به مرور بخشی از توانایی خودش را در پردازش سریع گفتار از دست می دهد و این روند می تواند زمینه ساز افت شناختی شود.
تحقیق دیگری هم در این خصوص وجود دارد …
همچنین کارآزمایی بالینی ACHIEVE (لین و همکاران، ۲۰۲۳)، که یکی از معتبرترین مطالعات تصادفی در این زمینه است، نشان داد استفاده از سمعک در گروهی از سالمندان در معرض خطر، می تواند تا حد قابل توجهی روند افت شناختی را کند کند.
این یافتهها اهمیت پاسخ به سوال چطور بفهمیم پدر یا مادرمان به سمعک نیاز دارد را از یک نگرانی ساده خانوادگی، به یک تصمیم مرتبط با سلامت بلندمدت مغز تبدیل می کند.
نکته دیگری که ارزش توجه دارد، فاصله زمانی طولانی بین تشخیص و اقدام است
به گفته بسیاری از منابع پزشکی، به طور میانگین نزدیک به هفت سال طول می کشد تا فردی که متوجه افت شنوایی اش شده، برای دریافت سمعک اقدام کند. هرچه این فاصله کوتاه تر شود، فرصت بهتری برای حفظ کیفیت زندگی و سلامت شناختی وجود دارد.
اگر مطمئن شدیم پدر یا مادرمان به سمعک نیاز دارد، قدم بعدی چیست؟
بعد از این که به این جمع بندی رسیدید که چطور بفهمیم پدر یا مادرمان به سمعک نیاز دارد، قدم بعدی رزرو یک تست شنوایی سنجی تخصصی است. اینجا هنوز خبری از سمعک نیست!
تست شنوایی سنجی مشخص می کند دقیقاً چه میزان و در چه فرکانس هایی افت شنوایی وجود دارد. و خب بر اساس آن، مناسب ترین مدل سمعک برای شرایط سنی و سبک زندگی فرد سالمند پیشنهاد می شود.
اگر می خواهید بیشتر بدانید که چه ویژگی هایی یک سمعک را برای سالمندان مناسب می کند، پیش تر در نیوساند یک راهنمای کامل درباره بهترین سمعک برای سالمندان نوشتهایم که مکمل خوبی برای این مقاله است.
بیشتر بخوانید: قیمت سمعک چقدر است؟ (برآورد قیمت انواع سمعک های موجود)
چطور با والدینی که مقاومت می کنند صحبت کنیم؟
خیلی از سالمندان، حتی وقتی خودشان هم متوجه افت شنوایی شان هستند، از پذیریش سمعک اجتناب می کنند. گاهی به دلیل نگرانی از ظاهر سمعک و گاهی هم مثلا به این دلیل که آن را نشانه پیری می دانند. این چند نکته می تواند چنین گفت وگوهایی را سادهتر کند:
- به جای گفتنِ «تو نمی شنوی»، از تجربه خودتان بگویید. مثلا بگویید «من احساس می کنم مجبورم بلندتر باهات صحبت کنم».
- پیشنهاد اولیه را «تست شنوایی سنجی» مطرح کنید، نه «خرید سمعک». چون این کار فشار روانی کمتری دارد.
- روی فایدههای احساسی تمرکز کنید، مثل شنیدنِ واضح تر صدای نوه ها. یعنی روی فقط جنبه پزشکی موضوع.تاکید نکنید.
- در صورت امکان، خودتان همراه او در جلسه تست شنوایی سنجی حضور داشتهباشید تا احساس تنهایی نکند.
جمع بندی کنیم؟
همانطور که گفتیم پاسخ به این که چطور بفهمیم پدر یا مادرمان به سمعک نیاز دارد، معمولاً در رفتارهای روزمرهای نهفتهاست که خانواده زودتر از خود فرد سالمند متوجه آن می شود. از بلند کردنِ صدای تلویزیون گرفته تا کنارهگیری تدریجی از جمع و ….
با توجه به ارتباطی که تحقیقات معتبر بین کم شنوایی درمان نشده؛ و افت شناختی نشان دادهاند، هرچه زودتر این نشانه ها را جدی بگیرید، فرصت بهتری برای حفظ کیفیت زندگی و سلامت ذهنی پدر یا مادرتان خواهید داشت. برای رزرو نوبت تست شنوایی سنجی برای والدین تان، می توانید همین امروز با نیوساند تماس بگیرید.
پاسخ به پرسش های متداول
نه لزوماً؛ در بسیاری از موارد شدت افت شنوایی در دو گوش متفاوت است، به همین دلیل آزمایش شنوایی سنجی باید برای هر دو گوش به صورت جداگانه انجام شود.
بله. مشکل در تفکیک صدا از نویز محیط، معمولاً اولین و شایع ترین نشانه کم شنوایی سالمندی است. و حتی اگر در محیط آرام مشکلی دیدهنشود، ارزش بررسی تخصصی را دارد.
بخشی از آن به عواملی مثل ژنتیک و افزایش طبیعی سن مربوط می شود که قابل پیشگیری نیست، اما کاهش قرارگیری در معرض سروصدای شدید در طول زندگی می تواند روند آن را کندتر کند.
معمولاً هر شش ماه یک بار پیگیری و تنظیم مجدد سمعک توصیه می شود، چون شنوایی سالمندان ممکن است در طول زمان تغییر کند.
