وزوز گوش ضربانی؛ از علت تا روش های درمان

وزوز گوش ضربانی یکی از انواع خاص و کمتر شناخته شده وزوز گوش (تینیتوس) است که برخلاف وزوز گوش معمولی، به صورت ضربان دار و هماهنگ با نبض احساس می شود. بسیاری از بیماران این صدا را شبیه تپش قلب، صدای ضربه یا جریان خون در گوش توصیف می کنند.

در این نوشتار از سمعک نیوساند قصد داریم به طور مفصل درباره اینکه وزوز گوش ضربانی چیست؟ علائم، علت و روش های تشخیص و درمان آن بپردازیم.

وزوز گوش ضربانی چیست؟

وزوز گوش ضربانی حالتی است که فرد صدایی ریتمیک و منظم را در یک یا هر دو گوش خود می شنود که معمولا با ضربان قلب هماهنگ است. این نوع وزوز گوش اغلب منشا عروقی دارد و می تواند نشانه ای از تغییرات جریان خون در اطراف گوش داخلی، گوش میانی یا حتی مغز باشد.

برخلاف تینیتوس غیر ضربانی که معمولا به دلیل آسیب سلول های مویی حلزون گوش ایجاد می شود، ویزویز گوش ضربانی اغلب یک علت فیزیکی و قابل شناسایی دارد و به همین دلیل اهمیت بررسی تخصصی آن بسیار بالاست.

تفاوت وزوز گوش ضربانی با وزوز گوش معمولی

در وزوز گوش معمولی، صدا اغلب یکنواخت، ممتد و بدون ریتم است؛ مانند سوت، زنگ یا صدای وزش. اما نوع ضربانی، صدا حالت تپشی دارد و با نبض فرد هماهنگ است. از نظر شنوایی سنجی، این تفاوت به متخصص کمک می کند تا مسیر تشخیصی متفاوتی را دنبال کند.

همچنین وزوز گوش ضربان دار بیشتر نیازمند بررسی های پزشکی و تصویربرداری است، در حالی که وزوز گوش معمولی معمولا با تست های شنوایی و ارزیابی سیستم شنوایی بررسی می شود.

علت وزوز گوش ضربانی چیست؟

علل وزوز گوش ضربانی متنوع هستند و بسیاری از آنها به اختلالات عروقی مرتبط می شوند. شناخت این علل برای انتخاب درمان مناسب ضروری است.

1. اختلالات عروقی

شایع ترین علت بروز این مشکل، تغییر در جریان خون عروق نزدیک به گوش است. تنگی یا گشاد شدن غیر طبیعی عروق، افزایش سرعت جریان خون یا ایجاد پیچ خوردگی در رگ ها می تواند باعث شنیده شدن صدای ضربانی شود.

2. فشار خون بالا

افزایش فشار خون می تواند شدت جریان خون را بالا ببرد و باعث شود فرد صدای ضربان را در گوش خود احساس کند. در برخی بیماران، کنترل فشار خون منجر به کاهش یا رفع ویزویز گوش ضربانی می شود.

3. کم خونی

در کم خونی، خون رقیق تر شده و سرعت جریان آن افزایش می یابد. این موضوع می تواند یکی از دلایل صدای ضربان در گوش به ویژه در زنان و جوانان باشد.

4. مشکلات گوش میانی

برخی اختلالات گوش میانی مانند تومورهای خوش خیم عروقی یا اختلال عملکرد شیپور استاش می توانند باعث ایجاد صدای ضربانی در گوش شوند.

5. افزایش فشار داخل جمجمه

افزایش فشار داخل جمجمه یکی دیگر از علل مهم وزوز گوش ضربانی است که حتما باید توسط پزشک بررسی شود. این حالت گاهی با سردرد، تاری دید و سرگیجه همراه است.

روش های تشخیص

تشخیص صحیح ویزویز گوش ضربانی نیازمند همکاری بین شنوایی شناس و پزشک متخصص گوش و حلق و بینی است. شنوایی شناس نقش مهمی در غربالگری و تشخیص اولیه دارد.

1. شرح حال دقیق

اولین و مهم ترین مرحله، گرفتن شرح حال کامل است. زمان شروع صدای ضربان در گوش، یک طرفه یا دو طرفه بودن، ارتباط با ضربان قلب و تغییرات آن در حالت های مختلف بدن از نکات کلیدی هستند.

2. ارزیابی شنوایی

انجام تست های شنوایی مانند ادیومتری و تمپانومتری به شنوایی شناس کمک می کند تا وضعیت گوش میانی و گوش داخلی را بررسی کند. اگر شنوایی طبیعی باشد، احتمال منشا عروقی بیشتر می شود.

3. تست های تکمیلی

در برخی موارد، شنوایی شناس بیمار را برای انجام تصویربرداری مانند MRI یا CT اسکن به پزشک ارجاع می دهد تا علت دقیق وز وز گوش ضربانی مشخص شود.

آیا وزوز گوش ضربانی خطرناک است؟

در بسیاری از موارد، وز وز گوش ضربانی خطرناک نیست، اما از آنجایی که ممکن است نشانه ای از مشکلات جدی تر مانند اختلالات عروقی یا افزایش فشار داخل جمجمه باشد، نباید نادیده گرفته شود. مراجعه به موقع به شنوایی شناس و پزشک متخصص، نقش مهمی در پیشگیری از عوارض احتمالی دارد.

روش های درمان وزوز گوش ضربانی

درمان وزوز گوش ضربانی کاملا به علت زمینه ای آن بستگی دارد. به همین دلیل، درمان واحدی برای همه بیماران وجود ندارد.

1. درمان دارویی

در صورتی که علت وزوز گوش ضربانی فشار خون، کم خونی یا مشکلات التهابی باشد، درمان دارویی می تواند تاثیر قابل توجهی داشته باشد.

2.درمان های پزشکی و جراحی

در برخی موارد خاص مانند ناهنجاری های عروقی یا تومورها، مداخلات پزشکی یا جراحی لازم است. این تصمیم تنها پس از بررسی های دقیق گرفته می شود.

نقش شنوایی شناس در مدیریت وزوز گوش ضربانی

شنوایی شناس می تواند با آموزش بیمار، کاهش استرس، استفاده از تکنیک های مدیریت صدا و در صورت نیاز سمعک یا نویز درمانی، به کاهش آزاردهندگی ویزویز گوش ضربانی کمک کند؛ حتی اگر علت اصلی به طور کامل برطرف نشود.

راهکارهای کاهش شدت وزوز گوش ضربانی

برخی تغییرات سبک زندگی مانند کنترل فشار خون، کاهش مصرف کافئین و نمک، مدیریت استرس و خواب کافی می توانند به کاهش شدت صدای ضربان در گوش کمک کنند.

چه زمانی باید به شنوایی شناس مراجعه کنیم؟

اگر وزوز گوش ضربانی به طور ناگهانی شروع شده، یک طرفه است، با کاهش شنوایی، سرگیجه یا سردرد شدید همراه است، مراجعه فوری به شنوایی شناس و پزشک ضروری است.

جمع بندی

وزوز گوش ضربانی یک علامت مهم و متفاوت از وزوز گوش معمولی است که اغلب منشا عروقی دارد. تشخیص دقیق آن نیازمند ارزیابی تخصصی شنوایی سنجی و بررسی های پزشکی است. با شناسایی علت اصلی، در بسیاری از موارد می توان این مشکل را به طور موثر کنترل یا درمان کرد. توجه به این علامت و اقدام به موقع، نقش مهمی در حفظ سلامت شنوایی و عمومی فرد دارد.

سوالات متداول