تاثیرات منفی هندزفری بر شنوایی؛ از وزوز گوش تا کاهش شنوایی 

طبق نظر متخصصان شنوایی سنجی، یکی از شایع ترین دلایل آسیب به سیستم شنوایی و افت شنوایی به خصوص در جوانان و نوجوانان، استفاده طولانی مدت از هندزفری یا هدفون است.تاثیرات منفی هندزفری بر شنوایی در صورت استفاده طولانی مدت می تواند با علائمی مثل وزوز گوش خفیف شروع شود و به کاهش شنوایی دائمی منجر شود، مشکلی که کیفیت زندگی فرد را به طور مستقیم تحت تاثیر قرار می دهد.

به دلیل همه گیر شدن استفاده از این وسیله برای گوش دادن موسیقی، مکالمات تلفنی و … ما قصد داریم در این مقاله از سمعک نیوساند به بررسی عوارض هندزفری برای گوش بپردازیم؛ با ما همراه باشید. 

شنوایی چگونه کار می کند و چرا آسیب پذیر است؟

قبل از اینکه با تاثیرات منفی هندزفری بر شنوایی آشنا شوید، ابتدا بهتر است با نحوه عملکرد سیستم شنوایی انسان آشنا شوید. 

گوش ما از سه بخش گوش خارجی، گوش میانی و گوش داخلی تشکیل شده است. حلزون گوش در گوش داخلی قرار دارد و سلول های مویی بسیار ظریف این بخش، ارتعاشات صوتی را به پیام عصبی تبدیل می کنند و به مغز ارسال می کنند. 

صداهای بلند و مداوم به این سلول های مویی آسیب وارد می کنند و از آنجا که این سلول ها پس از تخریب، قابلیت ترمیم ندارند؛ بنابراین هر گونه آسیب ناشی از صدا در اکثر مواقع دائمی خواهد بود. 

چرا هندزفری برای گوش می تواند خطرناک باشد؟

یکی از دلایل اصلی تاثیرات منفی هندزفری بر شنوایی، نزدیکی منبع صدا به پرده گوش است. در حین استفاده از هندزفری، امواج صوتی بدون کاهش شدت به صورت مستقیم وارد مجرای گوش می شوند و فشار زیادی به گوش داخلی وارد می کنند. 

از طرفی، اکثر افراد برای شنیدن بهتر صداها در اماکن شلوغ، صدای هندزفری را بیش از حد افزایش می دهند. با این کار گوش در معرض صداهای بالاتر از حد ایمن و مجاز قرار می گیرد و خطر افت شنوایی را افزایش می دهد. 

اثرات منفی هندزفری بر شنوایی در کوتاه مدت

برخی از عوارض هندزفری برای گوش در کوتاه مدت ظاهر می شوند و می توان آنها را به عنوان هشدار اولیه برای کاهش شنوایی دائمی در نظر گرفت. از جمله تاثیرات منفی هندزفری بر شنوایی در کوتاه مدت عبارتند از:

1. احساس سنگینی یا پری گوش

استفاده از هندزفری داخل گوش یا (Earbuds) سبب بسته شدن مجرای گوش و حبس هوا در پرده صماخ می‌شود که می تواند به مروز زمان سبب افت شنوایی یا کاهش شنوایی شود.

2. خستگی شنوایی پس از گوش دادن طولانی

قرارگرفتن در معرض مداوم صداهای بلند و محیط های شلوغ به سلول های مویی که در حلزون گوش وجود دارد آسیب می‌زند و مغز نمی تواند صداها را پردازش و درک کند . این افراد پس از مدتی حتی برای درک صداهای محیط هم نیاز به تلاش زیادی دارند که سبب خستگی مفرط می شود .

3. وزوز گوش موقت

صداهایی شبیه به سوت ، همهمه و یا وزوز پس از خارج کردن هندزفری از گوش نشانه ای از عکس العمل تحریک بیش از حد اعصاب شنوایی است . این حالت زمانی که رخ می دهد که شما به مدت طولانی با صدای بلند به موسیقی یا پادکست گوش کرده باشید .

4. کاهش تمرکز در شنیدن صداها

استفاده طولانی مدت از هندزفری با صدای بلند سبب ایجاد پدیده ای به نام «تغییر موقت آستانه شنوایی» که فرد احساس می کند صداهای اطراف را خفه یا مبهم میشنود و نمی تواند کلمات را از هم تفکیک کند .

تاثیرات منفی هندزفری بر شنوایی در بلند مدت

استفاده مداوم و طولانی مدت هندزفری با صدای بلند می تواند عوارض بلند مدت و یا حتی جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد. از جمله تاثیرات منفی هندزفری بر شنوایی در بلند مدت می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش شنوایی حسی عصبی؛
• وزوز گوش دائمی؛
• اختلال در درک گفتار به خصوص در اماکن شلوغ؛
• افزایش خطر کم شنوایی زودرس؛

کاهش شنوایی در اثر استفاده از هندزفری معمولا تدریجی است و معمولا فرد تا مدت ها متوجه این مشکل نمی‌شود و ممکن است بخش قابل توجهی از شنوایی از دست رفته باشد!

تاثیرات منفی هندزفری بر شنوایی کودکان و نوجوانان

سیستم شنوایی کودکان و نوجوانان در این سنین در حال رشد است و در صورت استفاده طولانی مدت از هندزفری یا هدفون، روند طبیعی رشد شنوایی مختل می شود.  

متاسفانه طبق گزارشات موجود در چندین سال گذشته به دلیل استفاده طولانی مدت کودکان و نوجوانان از هندزفری برای بازی، گوش دادن موسیقی، آموزش آنلاین و … میزان کم شنوایی ناشی از صدا در سنین پایین افزایش چشمگیری داشته است. 

نقش نوع هندزفری در آسیب شنوایی

نوع هندزفری نیز می تواند در میزان عوارضی که این وسیله در کاهش شنوایی دارد، نقش داشته باشد. معمولا عوارض هندزفری های داخل گوشی به نسبت هدفون های روی گوشی بیشتر خواهد بود. این نوع هندزفری ها صدا را در فضای بسته گوش متمرکز می کنند و احتمال آسیب به گوش داخلی را افزایش می دهند. با این حال، عامل اصلی آسیب همچنان حجم صدا و مدت استفاده است نه نوع وسیله پخش صدا.

تاثیرات منفی هندزفری بر شنوایی و وزوز گوش

از آنجا که آسیب به سلول های مویی گوش داخلی که در اثر صدای بلند ایجاد می شود، نقش مهمی در بروز وزوز گوش دارد؛ بنابراین یکی از شایع ترین عوارض استفاده نادرست از هندزفری، وزوز گوش است. این مشکل به صورت شنیدن صداهایی مانند سوت، زنگ یا خش خش بدون وجود منبع خارجی بروز پیدا می کند.

در اکثر مواقع، وزوز گوش در اثر استفاده از هندزفری در مراحل اولیه موقتی است اما در صورت ادامه روند استفاده نادرست از هندزفری، به یک مشکل دائمی و آزاردهنده تبدیل می شود.

آیا کاهش شنوایی ناشی از هندزفری قابل درمان است؟

به گفته متخصصان شنوایی سنجی، کاهش شنوایی ناشی از صدا در اکثر مواقع درمان قطعی ندارد. تنها راهکار موثر، پیشگیری و تشخیص زودهنگام است. 

در صورتی که آسیب جزئی باشد، با اصلاح الگوی استفاده از هندزفری می توان از پیشرفت آن جلوگیری کرد. اما در موارد شدید ممکن است نیاز به استفاده از سمعک یا تجهیزات کمک شنوایی باشد. 

راهکارهای کاهش آسیب هندزفری به شنوایی

به منظور کاهش عوارض هندزفری بر گوش، اصول زیر را رعایت کنید:

• حجم صدای هدفون یا هندزفری کمتر از ۶۰ درصد حداکثر تنظیم شود.
• مدت استفاده مداوم بیش از یک ساعت نباشد. 
• اگر نیاز به استفاده طولانی مدت از این ابزار دارید، بین استفاده از آن به گوش های خود استراحت دهید.
• در اماکن شلوغ از افزایش صدا خودداری شود.
• تست شنوایی به صورت دوره ای انجام شود.

اهمیت انجام تست شنوایی

اگر عادت به استفاده مداوم از هندزفری یا هدفون را دارید، حتما به صورت دوره ای به منظور ارزیابی شنوایی به یک کلینیک شنوایی سنجی مراجعه کنید. تست های شنوایی سنجی می توانند کاهش شنوایی را در مراحل اولیه تشخیص دهند و از پیشرفت آن جلوگیری کنند. 

جمع بندی

تاثیرات منفی هندزفری بر شنوایی یک واقعیت علمی غیرقابل انکار است که پیامدهای آن ممکن است تا پایان عمر همراه فرد باقی بماند. 

کاهش شنوایی، وزوز گوش و افت درک گفتار اغلب به صورت تدریجی و خاموش ایجاد می شوند، اما نتایج آنها جدی و گاه غیر قابل جبران است. از دیدگاه شنوایی سنجی، تنها راهکار موثر، پیشگیری آگاهانه، اصلاح الگوی استفاده از هندزفری و توجه مستمر به سلامت شنوایی است.

سوالات متداول