سرماخوردگی یکی از بیماری هایی است که هر کدام از ما چندین بار به آن مبتلا شدهایم. با اینکه در اکثر مواقع سرماخوردگی یک بیماری خفیف و موقتی است اما در برخی موارد عوارضی دارد که می تواند منجر به کم شنوایی شود، اینجاست که توجه به اهمیت ارتباط بین سرماخوردگی و کم شنوایی حائز اهمیت می شود.
آیا سرماخوردگی باعث کم شدن شنوایی میشود؟
طبق تحقیقات انجام شده، سالانه اکثر بزرگسالان دو تا سه بار سرما می خورند، در حالی که کودکان بیشتر به این بیماری مبتلا میشوند.
سرماخوردگی عفونتی ویروسی است که معمولا دستگاه تنفسی فوقانی اعم از گلو، بینی، سینوس ها و حنجره را درگیر می کند و منجر به گلودرد، گرفتگی گوش و بینی، تب خفیف، سرفه و عطسه می شود. اما یکی دیگر از علائم سرماخوردگی که کمتر به آن توجه می شود عفونت گوش و کاهش شنوایی است.
ارتباط بین سرماخوردگی و کم شنوایی به این شکل است که، مخاط و التهاب ناشی از ویروس سرماخوردگی منجر به ایجاد اختلال در عملکرد گوش میانی می شود و افت شنوایی را به دنبال دارد. این ویروس ممکن است هر سه بخش گوش که شامل گوش خارجی، گوش داخلی و گوش میانی است را درگیر کند و منجر به کم شنوایی در سرماخوردگی شود.
علت کم شنوایی بعد از سرماخوردگی چیست؟
حالت که با ارتباط بین سرماخوردگی و کم شنوایی آشنا شدید، نوبت آن است که علت کاهش شنوایی با سرماخوردگی را بدانید.
در اکثر مواقع، سرماخوردگی بنابر دلایل زیر به صورت موقت باعث کاهش شنوایی می شود:
- تولید مخاط: سرماخوردگی منجر به تولید بیش از حد مخاط در دستگاه تنفسی می شود. در صورتی که این مخاط به کانال های گوش راه پیدا کند، منجر به گرفتگی گوش و کم شدن شنوایی می شوند.
- تغییرات فشار داخل گوش: تغییرات فشار در دستگاه تنفسی منجر به تغییرات فشار در گوش داخلی و کاهش شنوایی موقتی می شود.
معمولا این تاثیرات موقتی هستند و با درمان سرماخوردگی کم شنوایی نیز بهبود پیدا می کند. اما اگر کم شنوایی بعد از سرماخوردگی همچنان ادامه داشت ممکن است پای عوامل دیگری مثل عفونت گوش یا بیماری های مزمن در میان باشد و حتما باید به متخصص گوش و حلق و بینی یا متخصص شنوایی سنجی مراجعه کنید.
عوارض احتمالی
طبق یک سری مطالعات، درباره ارتباط بین سرماخوردگی و کم شنوایی، عفونت های شدید دستگاه تنفسی خطر کم شنوایی ناگهانی حسی عصبی را افزایش می دهد. در صورتی که سرماخوردگی و عفونت گوش درمان نشود ممکن است مننژیت، عفونت اندام های تعادلی داخل گوش و حتی فلج صورت را به دنبال داشته باشد.
عفونت گوش یکی از عوارض سرماخوردگی است. علاوه بر کاهش شنوایی برخی از علائمی که نشان می دهد فرد به عفونت گوش در اثر سرماخوردگی مبتلا شدهاست و نیاز به بررسی سریع پزشک است، عبارتند از:
- تب؛
- سردرد؛
- گوش درد؛
- کاهش اشتها؛
- ترشحات گوش؛
- وزوز گوش؛
- از دست دادن تعادل یا سرگیجه؛
- خارش گوش یا ایجاد تاول در گوش خارجی؛
عفونت گوش میانی (اوتیت میانی مزمن) منجر به کم شنوایی انتقالی می شود که ممکن است به استخوانچه های گوش میانی نیز آسیب وارد کند.
در موارد شدیدتر ممکن است تجمع مداوم مایع در گوش داخلی با اعمال فشار به سلول های مویی و اعصاب حلزون گوش منجر به کم شنوایی دائمی شود. بنابراین در صورتی که کم شنوایی در اثر سرماخوردگی بعد از چند روز رو به بهبود نبود حتما به یک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.
روش های جلوگیری از کم شنوایی در سرماخوردگی
اگر می خواهید که ارتباط بین سرماخوردگی و کم شنوایی را به حداقل برسانید نیاز است که به نکات زیر توجه داشته باشید:
- شستن دست ها، استفاده از ماسک در زمان شیوع بیماری سرماخوردگی و آنفولانزا و اجتناب از تماس با افراد بیمار.
- از تماس با سطوح آلوده و سپس لمس چشم ها، دهان و بینی پرهیز کنید.
- با مصرف زیاد آب و مایعات سالم به رقیق شدن مخاط و بهبود عملکرد لوله استاش کمک می کنید و در نتیجه کمتر به سرماخوردگی و کم شنوایی مبتلا می شنوید.
- در صورت ابتلا به سرماخوردگی استراحت کافی داشته باشید که از تشدید آن و بروز عوارضی مثل افت شنوایی در امان باشید.
- با تزریق واکسن آنفلوآنزا و پنوموکوک احتمال ابتلا به سرماخوردگی و آنفولانزا را به حداقل ممکن برسانید.
- تا حد ممکن سیگار نکشید و یا در معرض دود دخانیات قرار نگیرید.
- پس از شنا حتما گوش های خود را خشک کنید.
- شیر دادن نوزاد حداقل تا یک سال منجر به کاهش تاثیر سرماخوردگی بر شنوایی کودکان می شود.
راهنمای جامع پیشگیری و درمان کمشنوایی ناشی از سرماخوردگی
| دستهبندی | اقدام لازم | توضیحات و فواید |
| پیشگیری | بهداشت فردی | شستن مرتب دستها، استفاده از ماسک و دوری از افراد بیمار برای جلوگیری از ورود ویروس. |
| پیشگیری | عدم لمس صورت | پرهیز از دست زدن به چشم، دهان و بینی پس از تماس با سطوح آلوده. |
| پیشگیری | هیدراتاسیون (نوشیدن آب) | مصرف زیاد مایعات باعث رقیق شدن مخاط و بهبود عملکرد لوله استاش گوش میشود. |
| پیشگیری | استراحت کافی | کمک به سیستم ایمنی برای جلوگیری از تبدیل سرماخوردگی به عفونتهای گوش. |
| پیشگیری | واکسیناسیون | تزریق واکسن آنفولانزا و پنوموکوک برای کاهش احتمال ابتلا به بیماریهای ویروسی. |
| پیشگیری | پرهیز از دخانیات | دوری از سیگار و دود آن برای جلوگیری از تحریک مجاری تنفسی و گوش. |
| پیشگیری | مراقبت پس از شنا | خشک کردن کامل گوشها برای جلوگیری از تجمع رطوبت و عفونت. |
| پیشگیری | تغذیه نوزاد | شیردهی تا یک سالگی مقاومت بدن کودک را در برابر عفونتهای گوش افزایش میدهد. |
| درمان | داروهای ضداحتقان | استفاده از ضدالتهابها برای کاهش تورم لوله استاش و باز شدن گرفتگی گوش. |
| درمان | ممنوعیت گوشپاککن | هرگز از گوشپاککن استفاده نکنید؛ زیرا باعث آسیب به پرده گوش و راندن جرم به داخل میشود. |
| درمان | آنتیبیوتیک | تنها در صورت تجویز پزشک برای درمان عفونتهای باکتریایی احتمالی مصرف شود. |
| درمان | قطرههای گوش | استفاده از قطره (تحت نظر پزشک) در صورتی که مجرای گوش دچار چرک شده باشد. |
| درمان | تسکین درد | مصرف مسکنهای بدون نسخه (OTC) برای کاهش درد کلافهکننده گوش. |
| درمان | گرما درمانی | استفاده از حوله گرم یا سشوار (با فاصله زیاد) برای کاهش فشار و درد داخلی گوش. |
| درمان | مراجعه به متخصص | در صورت تشدید کمشنوایی یا تداوم درد بیش از چند روز، حتماً به پزشک مراجعه کنید. |
روش درمان کم شنوایی در اثر آنفولانزا و سرماخوردگی
اصولا کم شنوایی ناشی از سرماخوردگی با بهبود علائم سرماخوردگی از بین می رود. از جمله روش های کمکی برای درمان سریع تر کم شنوایی در اثر آنفولانزا می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- مصرف داروهای ضدالتهاب و ضد احتقان به کاهش التهاب لوله استاش گوش کمک می کند.
- در صورت گرفتگی گوش در اثر سرماخوردگی یا هر عامل دیگری به هیچ عنوان از گوش پاک کن استفاده نکنید، زیر این کار می تواند به پرده گوش آسیب وارد کند و مشکلات دیگری را به دنبال داشته باشد.
- مصرف آنتی بیوتیک های تجویزی پزشک کمک شایانی به بهبود بیماری و درمان عفونت گوش می کند.
- استفاده از قطره گوش در صورت چرک در مجرای گوش به درمان تضعیف شنوایی کمک می کند.
- مصرف مسکن های بدون نسخه برای درمان گوش درد ناشی از سرماخوردگی می تواند موثر باشد.
- گرم کردن گوش با سشوار از فاصله دور و یا گذاشتن حوله گرم روی گوش به کاهش فشار گوش و درد گوش کمک می کند.
- در صورت ابتلا به بیماری سرماخوردگی و کم شنوایی اگر بعد از چند روز کم شنوایی تشدید پیدا کرد یا همراه با درد گوش بود حتما به پزشک مراجعه کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
کم شنوایی در اثر سرماخوردگی اصولا خفیف و موقتی است. اما در صورتی که علائم بیش از 10 روز طول بکشد و یا اینکه به همراه درد گوش، تب، وزوز گوش، از دست دادن تعادل و … باشد، باید به پزشک مراجعه کرد.
علائم دیگری که باید به آن توجه کنید این است که:
- فرزندتان کمتر از سه ماه دارد و بی حال است یا تب دارد.
- کم شنوایی در یک گوش دارید.
- تشدید کم شنوایی یا کم شنوایی ناگهانی.
- بروز علائم عصبی غیرمعمول مثل ضعف صورت یا پلک زدن ضعیف.
کلام آخر
همان طور که در این مقاله گفتیم، ارتباط بین سرماخوردگی و کم شنوایی معمولا مستقیم، خفیف و موقتی است. اما در صورت تجربه کاهش شنوایی طولانی مدت به همراه علائم هشدار دهنده مانند درد گوش، تب، ترشح گوش، وزوز گوش و … هر چه سریعتر باید به پزشک مراجعه کنید.
سوالات متداول
کم شدن شنوایی در اثر سرماخوردگی معمولا موقتی است و با درمان سرماخوردگی شنوایی به حالت عادی بازمی گردد.
در اکثر افراد، کم شنوایی سرماخوردگی پس از حداکثر 10 روز به تدریج بهبود پیدا می کند و شنوایی به حالت عادی خود برمی گردد.
عفونت های درمان نشده گوش میانی، سرماخوردگی مکرر به خصوص در کودکان، ضعف سیستم ایمنی یا ابتلا به بیماری های زمینه ای مثل آلرژی یا سینوزیت باعث طولانی تر شدن التهاب گوش می شود. در صورتی که کاهش شنوایی در اثر سرماخوردگی بیش از 10 روز ادامه داشت یا همراه با علائمی مثل ترشح گوش، درد شدید یا تب بالا بود باید هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کنید.
