کم شنوایی یک طرفه چیست؟ بررسی کامل علل، علائم و روش های درمان

کم شنوایی یک طرفه یکی از مشکلات شایع شنوایی است که اصولا نادیده گرفته‌می‌شود، اما تاثیرات قابل توجهی بر زندگی روزمره دارد. این اختلال می تواند جهت یابی صدا، درک گفتار و حتی تعادل فرد را تحت تاثیر قرار دهد. 

اگر احساس می کنید که یکی از گوش های شما صداها را ناواضح می شنود یا وزوز گوش یک طرفه دارید، به احتمال زیاد دچار کم شنوایی یک گوش شده‌اید و قبل از مشکل ساز شدن باید درمان را شروع کنید.  از آنجا که بررسی علت، علائم و روش های درمان کم شنوایی یک گوش تاثیر چشمگیری در پیشگیری و مدیریت این اختلال دارد، ما قصد داریم در این نوشتار به طور مفصل به مشکل ناشنوایی یک طرفه بپردازیم؛ با ما همراه باشید

کم شنوایی یک طرفه چیست؟

کم شنوایی یک طرفه به وضعیتی گفته می شود که در آن شنوایی گوش چپ یا راست کاهش پیدا می کند یا به طور کامل از بین می رود. این مشکل می تواند به صورت ناگهانی یا تدریجی بروز پیدا کند و شدت آن از خفیف تا عمیق متغیر است.

برخلاف تصور اکثر افراد، کم شنوایی یک گوش مشکل پیش پا افتاده‌ای نیست، بلکه می تواند درک گفتار، جهت یابی صدا و حتی تعادل فرد را تحت تاثیر قرار دهد.

انواع کم شنوایی یک طرفه

از نظر شنوایی سنجی، کم شنوایی یک گوش بر اساس محل آسیب به سه دسته زیر تقسیم می شود:

کم شنوایی انتقالی یک طرفه

کم شنوایی انتقالی یک طرفه زمانی رخ می دهد که به دلیل تجمع جرم گوش، عفونت گوش میانی یا پارگی پرده‌گوش در گوش خارجی یا میانی مشکل ایجاد می شود و مانع از رسیدن اصوات به گوش داخلی می شود. 

از جمله علائم کم شنوایی انتقالی یک طرفه عبارتند از کاهش شنوایی در گوش چپ یا راست، احساس پر بودن گوش و وزوز گاهگاهی گوش است.

در این حالت سلول های شنوایی سالم هستند و در صورت تشخیص به موقع مشکل با پاکسازی مجرای گوش، دارو یا جراحی ساده قابل درمان است.

کم شنوایی حسی عصبی یک طرفه

کم شنوایی حسی عصبی یک طرفه در صورت وارد شدن آسیب به گوش داخلی (حلزون گوش) یا عصب شنوایی رخ می دهد. به دلیل اینکه در این نوع اختلال، سلول های مویی گوش داخلی که وظیفه تبدیل صدا به پیام عصبی را دارند، آسیب می بینند، معمولا کم شنوایی دائمی خواهد بود و امکان درمان قطعی آن وجود ندارد. 

از جمله دلایل کم شنوایی حسی عصبی یک طرفه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش شنوایی ناگهانی گوش راست یا چپ (ناشنوا شدن ناگهانی)؛
• عفونت شدید گوش داخلی یا ویروسی؛
• آسیب ناشی از صداهای بسیار بلند یا ضربه به سر؛
• تومور یا مشکل عصب شنوایی؛

علائم شایع آن نیز عبارتند از:

• کاهش شنوایی در گوش چپ یا راست؛
• وزوز گوش یک طرفه؛
• دشواری در تشخیص جهت صدا؛
• خستگی ذهنی هنگام شنیدن گفتار در اماکن شلوغ؛

کم شنوایی آمیخته یک طرفه

کم شنوایی آمیخته یک طرفه، ترکیبی از کم شنوایی انتقالی و کم شنوایی حسی عصبی است. به عبارتی، اصوات نه تنها به خوبی به گوش داخلی منتقل نمی شود، بلکه گوش داخلی یا عصب شنوایی نیز قادر به پردازش کامل آن نیست.

این نوع کم شنوایی نیاز به بررسی دقیق متخصص شنوایی سنجی و گاهی تصویربرداری دارد، زیرا درمان آن پیچیده‌تر از دو نوع قبلی است. 

از جمله دلایل شایع کم شنوایی آمیخته یک طرفه می تواند ترکیبی از مشکلات قبلی باشد که شامل موارد زیر است:

• تجمع جرم گوش یا عفونت گوش میانی همراه با آسیب به سلول های مویی گوش داخلی.
• ضربه یا آسیب سر که هم ساختار گوش میانی و هم گوش داخلی را درگیر می کند.

علائم کاهش شنوایی در یک گوش در این حالت معمولا شدیدتر از کم شنوایی انتقالی است و شامل وزوز گوش مداوم، مشکل در درک گفتار و تشخیص جهت صدا است.

درمان کم شنوایی آمیخته یک طرفه ممکن است شامل ترکیبی از درمان دارویی، جراحی یا توانبخشی شنوایی باشد تا اثرات هر دو نوع مشکل کاهش یابد و کیفیت شنوایی فرد بهبود پیدا کند.

علت کم شنوایی یک طرفه چیست؟

عوامل مختلفی می توانند باعث کاهش شنوایی یک گوش شود. شناسایی علت بروز این مشکل، نقش مهمی در انتخاب روش درمان مناسب دارد. از جمله دلایل شایع ناشنوایی یک طرفه عبارتند از:

• عفونت های گوش میانی یا داخلی؛
• ضربه به سر یا گوش؛
• قرار گرفتن در معرض صدای بلند به صورت یک طرفه؛
• تومور عصب شنوایی (تومور گوش داخلی) یا مشکلات عصبی؛

علائم کم شنوایی یک طرفه چیست؟

علائم کم شنوایی یک گوش معمولا واضح نیستند و معمولا افراد در مراحل اولیه متوجه این مشکل نمی شوند. از جمله شایع ترین علائم کاهش شنوایی یک طرفه عبارتند از:

• سختی در شنیدن صداها از یک سمت؛
• مشکل در تشخیص جهت صدا؛
• اختلال در درک گفتار به ویژه در اماکن شلوغ؛
• احساس پری یا فشار در یک گوش؛
• وزوز گوش یک طرفه؛

تشخیص کم شنوایی یک طرفه

تشخیص دقیق کم شنوایی یک گوش با معاینه ساده امکان پذیر نیست و نیاز به ارزیابی های تخصصی مثل ادیومتری، تمپانومتری و بررسی رفلکس های شنوایی برای تعیین نوع و شدت کم شنوایی می باشد. 

البته در برخی موارد، انجام تصویربرداری های تخصصی مانند MRI به منظور بررسی عصب شنوایی ضروری است؛ به خصوص اگر کم شنوایی ناگهانی یا پیشرونده باشد. 

آیا امکان درمان کم شنوایی یک طرفه وجود دارد؟

درمان کم شنوایی یک طرفه بستگی به علت بروز این مشکل دارد. در صورتی که مشکل انتقالی باشد، با درمان های دارویی یا جراحی ساده می توان تا حد زیادی شنوایی را بازگرداند. 

اما در صورتی که کم شنوایی حسی عصبی باشد، معمولا درمان قطعی وجود ندارد، اما می توان با استفاده از راهکارهای توانبخشی شنوایی مانند سمعک، کاشت حلزون، تمرین های شنیداری و توانبخشی گفتار و … می توان کیفیت شنوایی را بهبود بخشید.

در صورت ابتلا به کم شنوایی ناگهانی یک طرفه، اگر تشخیص به موقع باشد امکان درمان سریع کم شنوایی با داروهای مناسب وجود دارد، اما تاخیر در درمان احتمال بهبود را به شدت کاهش می دهد.

راهکارهای پیشگیری از کم شنوایی یک گوش

اگرچه همیشه ناشنوایی یک طرفه قابل پیشگیری نیست، اما با رعایت نکات زیر تا حد زیادی می توان خطر بروز آن را کاهش داد:

• پرهیز از قرار گرفتن در معرض صداهای بلند به صورت یک طرفه؛
• استفاده صحیح از هندزفری و هدفون؛
• درمان به موقع عفونت گوش؛
• مراجعه سریع به پزشک در صورت افت شنوایی ناگهانی؛
• انجام تست شنوایی دوره ای؛

جمع بندی

کم شنوایی یک طرفه مشکلی است که اغلب پنهان باقی می ماند اما تاثیر قابل توجهی بر زندگی افراد دارد. کاهش شنوایی در یک گوش می تواند درک گفتار، تشخیص جهت صدا و تعاملات اجتماعی را دشوار کند و در اماکن پر سروصدا باعث خستگی ذهنی شود.

خوشبختانه با تشخیص به موقع و استفاده از راهکارهای درمانی و توانبخشی شنوایی مانند سمعک، سیستم های انتقال صدا، کاشت حلزون یا تمرین های شنیداری، می توان کیفیت شنیدن را بهبود بخشید و از عوارض طولانی مدت جلوگیری کرد.

سوالات متداول