اکثر افرادی که سوار هواپیما می شوند گوش درد و گرفتگی گوش در هواپیما را تجربه می کنند. به دلیل اینکه فشار هوا در ارتفاع تغییر می کند می تواند باعث احساس درد، گرفتگی،کیپی یا حتی کاهش شنوایی موقت شود. آگاهی از روش های پیشگیری و درمان گوش درد در هواپیما می تواند از بروز این مشکل جلوگیری کند و سفر هوایی را به تجربه ای راحت تر تبدیل کند.
در این مقاله به علت گوش درد در پرواز، عوامل خطر، روش های پیشگیری و درمان گوش درد در هواپیما در بزرگسالان و کودکان و همچنین اقدامات ضروری در صورت تداوم علائم می پردازیم.
علت گوش درد در پرواز چیست؟
علت اصلی گوش درد در پرواز پدیده ای به اسم باروتروما یا آسیب فشاری گوش است. این وضعیت زمانی رخ می دهد که فشار هوای محیط به سرعت تغییر می کند و گوش میانی نمی تواند به موقع با آن هماهنگ شود.
شیپور استاش در گوش میانی که وظیفه تنظیم فشار بین گوش میانی و خارجی را دارد، اگر به هر دلیلی به خوبی باز نشود، اختلاف فشار ایجاد شده پرده گوش را تحت کشش قرار می دهد و منجر به درد گوش می شود.
معمولا گوش درد در پرواز در هنگام سرماخوردگی، آلرژی بینی، سینوزیت، بزرگی لوزه سوم در کودکان و عفونت گوش میانی بیشتر دیده می شود.
علائم گوش درد در هواپیما
شدت علائم می تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. مهم ترین نشانه ها عبارتند از:
- احساس فشار یا کیپی گوش؛
- درد تیز یا ضربان دار در گوش؛
- کاهش شنوایی موقت؛
- وزوز گوش؛
- احساس پری داخل گوش؛
- سرگیجه یا خروج مایع از گوش (در موارد شدید)؛
شناخت این علائم به انتخاب بهترین روش پیشگیری و درمان گوش درد در هواپیما کمک می کند.
چه کسانی بیشتر در معرض گوش درد در پرواز هستند؟
افراد با شرایط زیر بیشتر مستعد باروترومای گوش هستند:
- کودکان و نوزادان به دلیل تکامل نیافتن کامل شیپور استاش.
- افرادی که دچار عفونت تنفسی فوقانی هستند.
- بیماران مبتلا به آلرژی مزمن.
- کسانی که سابقه جراحی گوش دارند.
این افراد باید در رعایت اصول پیشگیری و درمان گوش درد در هواپیما بیشتر کوشا باشند.
برای جلوگیری از گوش درد در هواپیما چه باید کرد؟
به منظور جلوگیری از گوش درد در هواپیما باید نکات زیر را قبل از سوار شدن به هواپیما رعایت کنید:
پرهیز از پرواز در زمان سرماخوردگی
اگر مبتلا به سرماخوردگی یا عفونت حاد تنفسی هستید، در صورت امکان بهتر است پرواز خود را به تعویق بیندازید؛ زیرا گرفتگی بینی عملکرد شیپور استاش را دچار اختلال می کند.
استفاده از اسپری بینی سالین یا ضد احتقان
استفاده از اسپری های سالین یا ضد احتقان بینی حدود نیم ساعت قبل از پرواز می تواند به باز شدن راه هوایی کمک کند. البته مصرف داروهای ضد احتقان باید با نظر پزشک انجام شود.
| زمان اجرا | روش پیشنهاد شده | نحوه عملکرد و نکته کلیدی |
| قبل از پرواز | تعویق سفر در صورت بیماری | پیشگیری از انسداد شیپور استاش ناشی از سرماخوردگی یا سینوزیت. |
| قبل از پرواز | اسپری بینی (سالین یا ضد احتقان) | ۳۰ دقیقه قبل از پرواز برای باز نگه داشتن راههای هوایی (با مشورت پزشک). |
| قبل از پرواز | مصرف آنتیهستامین | مناسب برای افراد دارای آلرژی فصلی جهت کاهش التهاب مجاری. |
| حین صعود و فرود | جویدن آدامس یا مکیدن آبنبات | تحریک عمل بلع که به باز شدن طبیعی شیپور استاش کمک میکند. |
| حین صعود و فرود | خمیازه کشیدن ارادی | کمک به تنظیم فشار هوای پشت پرده گوش (گوش میانی). |
| حین صعود و فرود | مانور والسالوا | فوت کردن ملایم در بینی (با دهان و بینی بسته) برای خروج فشار. |
| طول پرواز | استفاده از گوشگیر مخصوص | ایجاد تغییر تدریجی در فشار هوای ورودی به مجرای گوش. |
مصرف آنتی هیستامین در صورت آلرژی
به منظور جلوگیری از گرفتگی گوش در پرواز در صورت ابتلا به آلرژی فصلی می توانید با مشورت پزشک از داروهای آنتی هیستامین استفاده کنید.
روش های پیشگیری از گوش درد در هواپیما حین پرواز
بیشترین تغییر فشار هوا در هنگام اوج گرفتن و فرود هواپیما رخ می دهد. در این زمان به منظور جلوگیری از گرفتگی گوش می توانید اقدامات زیر را انجام دهید:
بلعیدن و جویدن آدامس
عمل بلع منجر به باز شدن شیپور استاش گوش می شود. همچنین جویدن آدامس یا مکیدن آبنبات در هنگام فرود هواپیما، یکی از ساده ترین راه های پیشگیری و درمان گوش در هواپیما است.
خمیازه کشیدن
خمیازه کشیدن به صورت ارادی می تواند به تنظیم فشار گوش میانی کمک کند و از گرفتگی گوش در حین پرواز یا فرود هواپیما جلوگیری می کند.
مانور والسالوا
در این روش، بینی خود را بگیرید، دهان را ببندید و به آرامی هوا را به داخل بینی فوت کنید. این کار باید به آرامی انجام شود تا از آسیب به پرده گوش جلوگیری شود.
استفاده از گوش گیرهای مخصوص پرواز
گوش گیرهای مخصوص پرواز به صورت تدریجی فشار هوا را متعادل می کنند و برای افرادی که دائما پرواز می کنند می تواند مفید باشد.
پیشگیری و درمان گوش درد در هواپیما در کودکان و نوزادان
معمولا کودکان بیشتر از بزرگسالان دچار گوش درد در پرواز می شوند به منظور جلوگیری از گوش درد نوزاد در هواپیما می توانید این کارها را انجام دهید:
- در زمان اوج گرفتن و فرود به نوزاد شیر دهید.
- به کودک شیشه شیر یا پستانک دهید.
- کودکان بزرگ تر را تشویق به نوشیدن آب یا جویدن کنید.
گریه نوزادان در پرواز اغلب به دلیل درد ناشی از تغییر فشار هوا است. از همین رو رعایت اصول پیشگیری و درمان گوش درد در هواپیما در کودکان اهمیت ویژه ای دارد.
درمان گرفتگی گوش در هواپیما بعد از پرواز
گاهی حتی با رعایت اصول پیشگیری ممکن است دچار گرفتگی یا گوش درد حین پرواز شوید. در این شرایط اقدامات زیر توصیه می شود:
- استراحت و صبر: در اکثر مواقع، اختلاف فشار طی چند ساعت تا چند روز به طور خود به خود رفع می شود.
- استفاده از بخور گرم: به کمک بخور گرم می توانید به باز شدن سریع تر مجاری تنفسی و عملکرد بهتر شیپور استاش کمک کنید.
- مصرف مسکن: در صورت درد غیر قابل تحمل، استفاده از مسکن های ساده مانند استامینوفن با نظر پزشک می تواند مفید باشد.
- مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی: در صورتی که علائم بیشتر از چند روز ادامه داشته باشد یا همراه با کاهش شنوایی شدید و ترشح از گوش باشد، حتما باید به یک متخصص گوش و حلق و بینی یا متخصص شنوایی سنجی مراجعه کنید.
عوارض عدم درمان گوش درد در هواپیما چیست؟
در صورت عدم درمان باروترومای گوش ممکن است عوارضی همچون پارگی پرده گوش، عفونت گوش میانی، کاهش شنوایی طولانی مدت و سرگیجه مزمن را به دنبال داشته باشد. بنابراین توجه به اصول پیشگیری و درمان گوش درد در هواپیما بسیار مهم است.
نقش شنوایی سنجی در بررسی آسیب گوش پس از پرواز
در صورتی که پس از پرواز دچار احساس پری گوش شدید یا کاهش شنوایی شدید، انجام تست شنوایی می تواند وضعیت گوش میانی و داخلی را مشخص کند.
در مراکز شنوایی سنجی، آزمون هایی مانند تمپانومتری، ادیومتری تون خالص و تست رفلکس آکوستیک برای ارزیابی عملکرد گوش انجام می شود. تشخیص زودهنگام آسیب، روند درمان را سریع تر می کند.
جمع بندی
تغییرات فشار هوا علت درد و گرفتگی گوش در پرواز هستند که با رعایت اصول علمی پیشگیری و درمان گوش درد در هواپیما می توان تا حد زیادی از بروز این مشکل جلوگیری کرد.
اقداماتی مثل جویدن آدامس، بلعیدن، استفاده از اسپری بینی، مانور والسالوا و توجه ویژه به کودکان، نقش مهمی در کاهش علائم دارند.
در صورت تشدید علائم یا طولانی شدن آنها، مراجعه به یک پزشک متخصص و بررسی شنوایی فرد ضروری است. با آگاهی و آمادگی کافی، می توان سفری ایمن و بدون درد را تجربه کرد.
سوالات متداول
خیر در اکثر مواقع خفیف و موقتی است اما در صورت تداوم نیاز به بررسی است.
افرادی که از سمعک استفاده می کنند بهتر است در هنگام فرود هواپیما، سمعک را به مدت کوتاهی از گوش خارج کنند تا از ایجاد فشار اضافی جلوگیری کنند.
هنگام فرود، فشار کابین افزایش می یابد و اگر هوا نتواند به موقع وارد گوش میانی شود، پرده گوش به داخل کشیده شده و درد، احساس فشار یا کیپی ایجاد می شود.
