همه چیز درباره زمان مناسب تعویض سمعک (در ۷ موقعیت مهم)

سمعک ها وسایل الکترونیکی ظریف و گران قیمتی هستند که کیفیت زندگی ما مستقیماً به آن ها وابسته است. اما خیلی از کاربران فکر می کنند چون یک بار برای خرید سمعک هزینه کرده اند، این دستگاه باید تا آخر عمر برایشان کار کند. واقعیت این است که سمعک ها هم مثل هر تکنولوژی دیگری عمر مفیدی دارند و کار کردن در محیط مرطوب و چربِ گوش، به مرور زمان آن ها را مستهلک می کند. اما تشخیص زمان دقیق تعویض سمعک برای خیلی ها سخت است.

معمولاً سوال اصلی بیماران این است که دقیقاً چه زمانی سمعک باید تعویض گردد؟ آیا باید صبر کنیم تا کاملاً از کار بیفتد یا نشانه های هشداری وجود دارد که باید جدی بگیریم؟ در این مقاله می خواهیم تمام عواملی را بررسی کنیم که نشان می دهند زمان خداحافظی با سمعک قدیمی فرا رسیده است.

جدول مقایسه سمعک سالم و فرسوده در یک نگاه

برای اینکه بدانید دستگاه شما در چه وضعیتی است، این جدول راهنمای خوبی است:

نشانه عملکردی	وضعیت سمعک سالم و جدید	وضعیت سمعک فرسوده و قدیمی
کیفیت صدا	شفاف، واضح و بدون نویز اضافه	کدر، همراه با خش خش یا قطع و وصلی
مصرف باتری	استاندارد و منظم (مثلاً هر ۵ روز)	مصرف بالا و غیرعادی (خالی شدن زود هنگام)
بدنه و ظاهر	سالم، رنگ ثابت و درب های محکم	ترک خورده، زرد شده، قطعات لق شده
واکنش به سوت	فیدبک گیری قوی دارد	مدام هنگام صحبت یا غذا خوردن سوت می زند
عملکرد در شلوغی	تمرکز روی صدای گوینده	تقویت همزمان تمام صداها و سردرد کاربر

عمر مفید استاندارد سمعک چقدر است و چرا تمام می شود؟

به طور کلی در صنعت شنوایی سنجی، عمر مفید یک سمعک را بین ۵ تا ۷ سال در نظر می گیرند. البته این عدد وحی منزل نیست؛ برخی سمعک ها با نگهداری عالی بیشتر کار می کنند و برخی در محیط های سخت زودتر از پا در می آیند. اما چرا بعد از این مدت عملکرد دستگاه افت می کند؟

قطعات داخلی سمعک (میکروفون، رسیور و مدارات) هر روز با عواملی مثل رطوبت بدن، عرق، جرم گوش اسیدی و گرد و غبار می جنگند. به مرور زمان، دیافراگم میکروفون خشک و شکننده می شود و قدرت پردازشگر کاهش می یابد. بنابراین حتی اگر دستگاه روشن شود، دیگر آن شفافیت صدا را ندارد.

چه زمانی سمعک باید تعویض گردد؟ (به دنبال این علایم و نشانه ها باشید)

ببینید یک سری وضعیت وجود دارد (یک سری علایم) که نشان می دهد واقعا باید کم کم به فکر تعویض سمعک قدیمی تان باشید. مهم ترین علایم و وضعیت ها این ها هستند:

۱. وقتی هزینه های تعمیر از قیمت سمعک نو بیشتر می شود! (در مجموع)

یکی از نشانه های واضح برای اقدام به تعویض سمعک، افزایش هزینه های نگهداری است. سمعک های قدیمی معمولاً به خرج می افتند. یک ماه میکروفون می سوزد، دو ماه بعد در باتری می شکند و مدتی بعد رسیور خش خش می کند.

وقتی می بینید که تاریخ گارانتی تمام شده و شما مدام در حال رفت وآمد به تعمیرگاه هستید، باید یک دو دو تا چهار تای اقتصادی بکنید. گاهی جمع هزینه تعمیرات سمعک در یک سال، به اندازه بخش قابل توجهی از قیمت یک سمعک مدرن و نو می شود. در این شرایط عقل حکم می کند که به جای زنده نگه داشتن دستگاهی که عمرش را کرده، بودجه تان را صرف خرید تکنولوژی جدید کنید.

در واقع این موضوع یکی از پاسخ های اقتصادی به سوال چه زمانی سمعک باید تعویض گردد؟ است؛ زمانی که نگهداری دستگاه قدیمی توجیه مالی ندارد.

۲. زمانی که تغییرات شنوایی شما زیاد است

شنوایی ما ثابت نیست. با بالا رفتن سن یا شرایط پزشکی، ممکن است میزان افت شنوایی بیشتر شود. سمعکی که سه سال پیش خریده‌اید، دقیقاً برای وضعیت شنوایی آن روز شما تنظیم شده‌است و قدرت محدودی دارد. اگر متوجه شده اید که با وجود زیاد کردن صدای سمعک، باز هم در شنیدن مشکل دارید یا صداها را می شنوید اما کلمات را درک نمی کنید، احتمالاً قدرت سمعک فعلی دیگر جوابگوی گوش شما نیست.

سمعک ها یک سقف قدرت(Maximum Output) دارند و اگر افت شنوایی شما از این سقف رد شده‌باشد، هیچ تنظیمی فایده ندارد. در این حالت نیاز به تعویض سمعک و تهیه مدلی با رسیور قوی تر (مثلاً از مدل معمولی به مدل پاور) دارید تا بتوانید دوباره وضوح گفتار را تجربه کنید.

۳. وقتی که سبک زندگی شما تغییر کرده و نیازهای جدیدی دارید

همیشه دلیل کنار گذاشتن سمعک، خرابی آن نیست. گاهی زندگی شما عوض شده‌است. فرض کنید قبلاً بازنشسته‌ای بودید که بیشتر وقتش را در خانه و سکوت می گذراند، اما حالا وارد گروه های اجتماعی شده‌اید، کلاس های آموزشی می روید یا نوه‌دار شده‌اید و محیط خانه تان شلوغ است.

سمعک های قدیمی و پایه، معمولاً در محیط های شلوغ و پر سر و صدا کم می آورند و نمی توانند صدای گفتار را از نویز محیط جدا کنند. در این شرایط شما کلافه می شوید و شاید اصلاً سمعک را کنار بگذارید. پس اگر می پرسید با تغییر شرایط زندگی چه زمانی سمعک باید تعویض گردد؟ جواب این است: وقتی که قابلیت های دستگاه فعلی، از نیازهای ارتباطی روزمره شما عقب مانده باشد.

بیشتر بخوانید: راهنمای کامل نگهداری و مراقبت از سمعک (مهم ترین نکات)

۴. زمانی که خودتان هم نیاز به تکنولوژی های جدید دارید

سرعت پیشرفت در دنیای سمعک شگفت انگیز است. سمعک های ۵ سال پیش در مقایسه با مدل های امروزی، مثل گوشی های دکمه ای در برابر گوشی های هوشمند هستند. تعویض سمعک به مدل های جدید، امکاناتی را به شما می دهد که شاید قبلاً خوابش را هم نمی دیدید:

• اتصال مستقیم به موبایل: صدای تلفن، موسیقی و تلویزیون مستقیم توی گوش تان پخش می شود (درست مثل هندزفری).
• قابلیت شارژ: دیگر نیازی نیست با دست لرزان باتری های ریز را عوض کنید؛ شب دستگاه را در شارژر می گذارید و تمام روز کار می کند.
• هوش مصنوعی: سمعک های جدید محیط را اسکن می کنند و به صورت خودکار نویز باد یا صدای ماشین را حذف می کنند.

بنابراین اگر آدم به روزی هستید، منطقی است که هر چند سال یکبار برای بهره مندی از این آسایش بیشتر، اقدام به تعویض سمعک کنید.

۵. زمانی که تغییرات فیزیکی گوش و مشکلات جسمانی برایتان پیش آمده

بدن انسان در طول زمان تغییر می کند. افزایش یا کاهش شدید وزن می تواند شکل کانال گوش را تغییر دهد. سمعکی که قبلاً کاملاً کیپ گوش بود، ممکن است الان لق بزند و باعث “سوت کشیدن” (فیدبک) شود، یا برعکس آنقدر سفت شود که گوش را زخم کند.

همچنین مشکلاتی مثل آرتروز گردن یا لرزش دست در سنین بالا، کار با سمعک های خیلی ریز داخل گوشی را سخت می کند. در این موارد، متخصص سنجی با بررسی وضعیت جسمانی شما تشخیص می دهد که چه زمانی سمعک باید تعویض گردد؟ و پیشنهاد می دهد که مثلاً به جای مدل داخل گوشی، از مدل پشت گوشی استفاده کنید که گذاشتن و برداشتنش راحت تر است.

۶. زمانی که تولید قطعات یدکی توسط کمپانی متوقف شده‌است

یک واقعیت تلخ در بازار تجهیزات پزشکی این است که کمپانی ها معمولاً در حدود ۵ سال پس از توقف تولید یک مدل، قطعاتش را تأمین می کنند. اگر سمعک شما ۷ ساله باشد و خراب شود، احتمالاً قطعه یدکی آن پیدا نمی شود. در این حالت چاره ای جز تعویض سمعک ندارید. بهتر است قبل از اینکه در یک موقعیت اضطراری و بدون سمعک بمانید، خودتان به فکر مدل جایگزین باشید.

۷. در نهایت وقتی فرسودگی ذهنی ناشی از سمعک های قدیمی دارید

تلاش برای شنیدن با یک سمعک ضعیف، انرژی مغز را می گیرد. شما مجبورید برای فهمیدن کلمات “زور” بزنید و این باعث خستگی ذهنی زودرس می شود. تحقیقات نشان میدهد سمعک های جدید با تکنولوژی های پردازش سریع، بار شناختی مغز را کم می کنند. پس اگر همیشه بعد از مکالمه خسته اید، شاید وقت آن است که به سوال چه زمانی سمعک باید تعویض گردد؟ جدی تر فکر کنید.

اگر واقعا نیاز به تعویض سمعک دارید دست دست نکنید …

فراموش نکنید که سمعک راه ارتباطی شما با دنیای اطراف و عزیزانتان است. محروم کردن خودتان از تکنولوژی های روز یا تحمل یک صدای بی کیفیت، صرفه جویی نیست؛ بلکه ظلم به خودتان است. اگر بیش از ۵ سال از عمر سمعک تان گذشته، پیشنهاد می کنیم به کلینیک شنوایی سنجی مراجعه کنید و فقط صدای سمعک های جدید را “تست” کنید.

تفاوت کیفیت آنقدر زیاد است که خودتان تصمیم به تعویض خواهید گرفت. با این حال حتی اگر قصد تعویض هم ندارید حتما به صورت دوره ای برای چک کردن آن به یک ادیولوژیست مراجعه کنید.

سوالات متداول در خصوص زمان تعویض سمعک